Thứ Tư, 22 tháng 7, 2026

Nguyễn Duy Chính _ Những sách đã xuất bản

 



                                                               

Nguyễn Duy Chính là tên thật và cũng là bút hiệu của một nhà biên khảo, ông sinh năm 1948 tại Sơn Tây, 
vào Nam cùng gia đình năm 1954. Cựu học sinh Chu Văn An Sài Gòn, Cựu sinh viên Quốc gia Hành 
chánh Sài Gòn, Việt Nam. Rời khỏi Việt Nam năm 1979.
Cử nhân Khoa học Quản trị Kinh doanh, Hoa Kỳ
Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh, Hoa Kỳ
Thạc sĩ Quản lý Hệ thống Thông tin, Hoa Kỳ
Tiến sĩ Quản trị Kinh doanh ngành Quản lý và Ứng dụng Khoa học Máy tính, Hoa Kỳ.

Hiện sống và làm việc tại California. Từ giai đoạn 2002-2003 đến nay, ông chuyển sang 
nghiên cứu Lịch Sử Việt Nam đặc biệt vào thời Tây Sơn và Lịch Sử Trung Hoa thời Mãn Thanh.

Những sách đã xuất bản:
Bang giao Việt Thanh: thế kỷ XIX
Bút Nghiên Giấy Mực
Đại Việt quốc thư: nxb Văn hóa Văn nghệ TP HCM
Đằng trong thời chúa Nguyễn: nxb Phương Nam và hội Nhà văn
Đi tìm chân dung vua Quang Trung
Giở lại một nghi án lịch sử “Giả Vương nhập cận”: nxb Văn hóa Văn nghệ TPHCM
Gốc tích nhà Tây Sơn (biên khảo)
Khâm Định An Nam Kỷ Lược (dịch và biên khảo)
Lê Mạt Sự Ký: Sự suy tàn của triều Lê cuối thế kỷ XVIII: nxb Dân Trí và Khoa học Xã hội
Nguyễn Thị Tây Sơn Ký
Núi xanh nay vẫn đó: nxb Văn hóa Văn nghệ TP HCM
Phái đoàn Đại Việt và lễ Bát Tuần Khánh Thọ của Thanh Cao Tông (biên khảo): nxb Văn hóa 
Văn nghệ TPHCM
Quan hệ Việt Nam - Trung Hoa dưới triều Thanh (dịch)
Sự suy tàn của triều Lê cuối thể kỷ XVIII: nxb Dân Trí và Khoa học Xã hội
Thanh Việt nghị hòa (tiến trình công nhận triều đại Quang Trung): nxb Văn hóa Văn nghệ 
TPHCM
Việt Thanh chiến dịch: nxb Văn hóa Văn nghệ TP HCM
Việt Nam và cuộc chiến Trung Pháp (dịch)
Vó ngựa Cánh cung: nxb Văn hóa Văn nghệ TP HCM

Mười năm Hợp tác Lancang – Mekong

Tham vọng chiến lược của Trung Quốc 

và cái giá phải trả của các nước hạ nguồn

Phạm Phan Long

22-7-2026

Lời dẫn: Sau mười năm hoạt động, Cơ chế Hợp tác Lancang – Mekong (LMC) do Trung Quốc khởi xướng đã bộc lộ rõ sự mất cân đối trong quan hệ giữa các bên. Dù mang lại một số dự án hạ tầng và thúc đẩy thương mại, cơ chế này cũng khiến các nước hạ nguồn ngày càng lệ thuộc vào Trung Quốc về vốn, thị trường và chuỗi cung ứng. Thêm vào đó là những rủi ro ngày càng lớn đối với an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, môi trường và thậm chí cả chủ quyền quốc gia.

Với lợi thế kiểm soát toàn bộ thượng nguồn sông Mekong, Trung Quốc nắm trong tay đòn bẩy quan trọng để tác động đến dòng chảy, đầu tư và thương mại trong khu vực. Trong khi đó, các nước hạ nguồn ngày càng rơi vào thế phụ thuộc: Thâm hụt thương mại gia tăng, nợ công chồng chất, ô nhiễm xuyên biên giới khó kiểm soát và dư địa cho các quyết sách chiến lược độc lập ngày càng bị thu hẹp. Không ít nhà quan sát cho rằng, các nước này đang có nguy cơ trở thành những "chư hầu kinh tế" của Bắc Kinh. 

Bên cạnh đó, các hoạt động của Trung Quốc trên Biển Đông – từ việc đơn phương tuyên bố chủ quyền đối với phần lớn vùng biển, xây dựng và quân sự hóa các thực thể tranh chấp, đến những vụ tấn công tàu thuyền của các nước khác – đã làm gia tăng căng thẳng trong khu vực. Việc Bắc Kinh bác bỏ phán quyết của Tòa Trọng tài năm 2016 và tiếp tục theo đuổi các yêu sách bị nhiều nước phản đối, cũng khiến niềm tin của các nước trong khu vực đối với Trung Quốc bị suy giảm đáng kể.

Bài viết sau đây sẽ đánh giá toàn diện mười năm hoạt động của Cơ chế Hợp tác Lancang – Mekong (LMC), phân tích những thách thức mà Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam đang đối mặt, đồng thời đề xuất một số hướng cải tổ nhằm bảo vệ lợi ích lâu dài của các nước hạ nguồn. Từ những diễn biến trên sông Mekong đến các hành động trên Biển Đông, nhiều nhà phân tích cho rằng LMC không chỉ là một khuôn khổ hợp tác kinh tế, mà còn là công cụ để Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng chiến lược trong khu vực.

 






 Hình 1: Hội nghị các Bộ trưởng Ngoại giao lần thứ 10 Hợp tác Lancang - Mekong tại Vân Nam, Trung Quốc, ngày 15 tháng 8 năm 2025. Từ trái: Bùi Thanh Sơn (Việt Nam), Thongsavanh Phomvihane (Lào PDR), Maris Sangiampongsa (Thái Lan), Vương Nghị (Trung Quốc), Prak Sokkhon (Cam Bốt), U Than Swe (Myanmar).  


Thương mại mất cân bằng và sự lệ thuộc kinh tế

Trung Quốc coi thương mại là một trong những thành tựu nổi bật của Cơ chế Hợp tác Lancang – Mekong (LMC), với tổng kim ngạch giữa Trung Quốc và năm quốc gia hạ nguồn đạt khoảng 500 tỷ USD trong năm 2025. Tuy nhiên, đằng sau con số ấn tượng đó là một thực tế đáng lo ngại: Lợi ích từ thương mại không được phân bổ đồng đều. Chỉ trong năm 2025, Việt Nam đã ghi nhận mức thâm hụt thương mại với Trung Quốc lên tới 115,6 tỷ USD, trong khi Campuchia và Thái Lan cũng chịu mức nhập siêu rất lớn.

Nguyên nhân nằm ở cơ cấu thương mại thiếu cân đối. Các nước hạ nguồn chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu thô và nông sản có giá trị gia tăng thấp, nhưng lại nhập khẩu máy móc, thiết bị và hàng công nghiệp có giá trị cao từ Trung Quốc. Điều này khiến họ khó tham gia vào các khâu mang lại lợi nhuận lớn hơn trong chuỗi cung ứng, đồng thời ngày càng phụ thuộc vào thị trường và năng lực sản xuất của Trung Quốc.

Sự lệ thuộc còn thể hiện qua các dự án hạ tầng quy mô lớn được tài trợ bằng vốn vay. Tại Lào, tuyến đường sắt Trung Quốc – Lào cùng nhiều dự án liên quan đã góp phần đẩy nợ công lên trên 100% GDP, trong đó phần lớn là các khoản nợ đối với các chủ nợ Trung Quốc. Khi gánh nặng nợ gia tăng, khả năng tự chủ về chính sách tài khóa và phát triển của các nước vay vốn cũng bị thu hẹp, làm sâu sắc thêm sự phụ thuộc kinh tế vào Bắc Kinh.

 

Khai thác tài nguyên và những hệ lụy môi trường xuyên biên giới



Bên cạnh hạ tầng và thương mại, LMC cũng tạo điều kiện để các doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng hoạt động khai thác tài nguyên trong lưu vực Mekong. Đáng chú ý nhất là các dự án khai thác đất hiếm và vàng tại Lào và Myanmar. Theo bảng dữ liệu tương tác của Trung tâm Stimson, hiện có khoảng 2.699 điểm khai thác mỏ chưa được kiểm soát nằm dọc các con sông và phụ lưu đổ vào hệ thống Mekong, đặt ra những rủi ro nghiêm trọng đối với môi trường và nguồn nước của cả khu vực.

 


Hình 2: Các mỏ đất hiếm ở Đông Nam Á lục địa tính đến ngày 17-7-2026. Nguồn: Trung tâm Stimson


Hệ quả rõ nhất là tình trạng ô nhiễm nguồn nước xuyên biên giới. Tại vùng Tam giác Vàng của Myanmar, nhiều mỏ đất hiếm sử dụng phương pháp khai thác tại chỗ, bơm nước cùng các hóa chất độc hại như asen, xyanua, thủy ngân, cadmium và mangan vào lòng đất để tách quặng. Nước thải sau khai thác thường không được xử lý đầy đủ mà chảy vào các sông Kok, Sai và Ruak trước khi đổ vào sông Mekong.

Tại Lào, các dự án khai thác do doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư cũng đang mở rộng sang nhiều phụ lưu của sông Mekong. Một số nghiên cứu còn phát hiện dấu vết asen trong nguồn nước tại Lào có liên quan đến các khu mỏ ở Myanmar. Tình trạng xả thải kim loại nặng đang đe dọa chất lượng nước, sản xuất nông nghiệp, nguồn lợi thủy sản và sức khỏe cộng đồng tại Lào, Thái Lan, Việt Nam cũng như các nước khác ở hạ lưu.

Đối với Việt Nam, nguy cơ càng trở nên đáng lo ngại khi nhiều khu khai thác nằm ngay gần các lưu vực sông xuyên biên giới. Tại Lào hiện có ít nhất 12 mỏ nằm gần thượng nguồn sông Mã, sông Chu và sông Lam – những con sông chảy trực tiếp vào các tỉnh đông dân ở miền Trung và Bắc Trung Bộ Việt Nam. Tháng 2 năm 2024, một vụ rò rỉ hóa chất tại mỏ đất hiếm lớn nhất tỉnh Houaphanh đã làm hóa chất tràn vào sông Nam Sam, gây hiện tượng cá chết hàng loạt, khiến nguồn nước không còn an toàn để sử dụng và ảnh hưởng đến nhiều cộng đồng dân cư ở Lào. Sự cố này cũng gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ ô nhiễm lan truyền xuống các lưu vực hạ nguồn trên lãnh thổ Việt Nam. 


Thứ Sáu, 17 tháng 7, 2026

Cabo Verde - Mũi Đất Xanh: Đảo nhỏ, Mộng lớn, Không khuất phục.

 Song Thao


      Trước khi trái banh lăn tại World Cup 2026, nếu có ông nào vỗ ngực biết Cape Verde là cái giống gì thì có thể liệt ông này vào loại ôm một thùng thuốc nổ. Cape tiếng Anh là một mũi đất, tiếng Portugal là Cabo. Verde là màu xanh lá. Vậy cái mũi này mọc ở đâu? Thưa ở giữa biển Atlantic, nơi phía tây của Phi châu, ngang với Senegal. Cabo Verde gồm 9 hòn đảo núi lửa có người ở, 1 đảo không có người ở và vô số hòn đảo nhỏ khác. Thủ đô là Praia, nằm trên đảo Santiago. Ngôn ngữ chính thức là tiếng Bồ Đào Nha tuy nhiên ngôn ngữ thông dụng lại là tiếng Creole. Nếu rảnh rỗi ngồi rà qua bản đồ thế giới, chắc ít người nhận ra đất nước tí hon nằm dài trên 620 cây số này. Theo ước tính vào năm 2026, dân số chỉ vỏn vẹn có 491.200 người. Con số khiêm nhường này lại thuộc nhiều sắc dân. Đa số là người lai Âu châu và Phi châu được gọi là mestico hay crioulo. Một số ít người Phi châu. Dân Âu châu chính gốc cũng chỉ là thiểu số gồm hậu duệ của người Bồ Đào Nha cũng như người gốc Ý, Pháp và Anh. Đặc biệt có một số nhỏ người Do Thái bị trục xuất từ bán đảo Iberia vào thế kỷ 15 và 16 và những thương gia Do Thái tử Maroc tới lập nghiệp từ thế kỷ 19. Phần lớn dân chúng theo đạo Công giáo La Mã.



 

Thủ môn Vozinha cùng Cape Verde tại FIFA World Cup 2026.                                                                  [ Petsbikes, wiki commons ] 



      Với diện tích 4.033 cây số vuông, so với Việt Nam chỉ bằng 1 phần 241, chúng ta có nhìn mỏi mắt trên bản đồ thế giới cũng chẳng thấy cái đầu kim này nằm ở nơi đâu. Vậy mà các nhà thám hiểm Bồ Đào Nha đã kiếm thấy đảo này từ năm 1460 khi không có cư dân trên đảo. Họ tinh mắt thật! Năm 1495, Cabo Verde trở thành thuộc địa của Bồ Đào Nha. Với vị trí nằm ngay trên thương lộ nối Châu Phi, Châu Á và Châu Mỹ, Cabo Verde trở thành trung tâm buôn bán nô lệ nhộn nhịp cho tới năm 1876, khi chế độ nô lệ bị bãi bỏ. Năm 1951, Cabo Verde trở thành một tỉnh hải ngoại của Bồ Đào Nha. Năm 1961, mọi người dân trên đảo được trao quốc tịch Bồ và được coi như bình đẳng về mặt luật pháp với dân ở chính quốc. Với cuộc đảo chánh năm 1974 ở chính quốc, Bồ Đào Nha theo chính sách “giải thực” trao trả độc lập cho các xứ thuộc địa. Ngày 20/12/1974 Cabo Verde trở thành một quốc gia độc lập.

      Một người tinh mắt khác là Charles Darwin. Chắc mọi người đều biết ông cha đẻ của thuyết tiến hóa này. Khi Darwin mới 22 tuổi, ông được theo con tàu thủy trắc đạc H.M.S. Beagle chu du khắp thế giới từ tháng 12/1831 tới tháng 10/1836. Chính trong cuộc hành trình này, Darwin đã sưu tầm các mẫu vật và kiến thức về tự nhiên để đưa ra thuyết tiến hóa của loài vật sau này. Cabo Verde là một trạm dừng chân quan trọng tuy không có trong hải trình của con tàu. Trong 21 ngày lưu lại đây, ông đã tìm được nhiều loại thực vật, động vật lạ được ông dùng trong việc khai sanh học thuyết tiến hóa.

      Không như các nhà thám hiểm và nghiên cứu từ nhiều thế kỷ trước, cả thế giới sững sờ khi biết trên mặt đất này có một nơi tên Cabo Verde chỉ từ khi chứng kiến những cặp giò của quốc gia này bay nhảy trên các sân cỏ của giải World Cup 2026. Không phải đất nước nào muốn tham dự giải đều khơi khơi tới phó hội được. Họ phải tranh đấu tại mỗi địa phương. Cabo Verde thuộc một bảng của Phi Châu phải đấu 10 trận để tranh một chỗ trong hai chỗ dành cho bảng này. Trận đầu, họ thủ huề với Angola. Trận thứ hai, họ bị Cameroon giũa với tỷ số 4-1. Tám trận còn lại họ vùng lên và thắng 7 trận, nghiễm nhiên đứng đầu bảng phó hội vòng chung kết của World Cup. Đội Cameroon từng dìm họ ở trận đầu đã chịu phép xuống hàng thứ hai. 

      Đó là phần thưởng cho một đất nước ham chuộng thể thao mà bóng tròn là môn thể thao vua. Các môn khác gồm bóng rổ, chạy bộ, bơi lội, câu cá, đua xe đạp, đánh golf, leo núi, cưỡi ngựa. Với số dân ở ngoài nước đông hơn ở trong nước, đội túc cầu Cabo Verde, biệt danh là Blue Sharks (Cá Mập Xanh) gồm 26 người hiện chơi cho 25 câu lạc bộ tại 14 quốc gia : Bồ Đào Nha, Bulgaria, Mỹ, Ái Nhĩ Lan, Romania, Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ, Phần Lan, Hòa Lan, Nga, Hung Gia Lợi, đảo Chypre, Do Thái.




Trận đấu tại FIFA World Cup 2026 diễn ra vào ngày 21 tháng 6 năm 2026, với hình ảnh các cầu thủ Cape Verde mặc áo đấu màu đỏ đang thi đấu trước đội Uruguay trong trang phục màu xanh nhạt. [ Whoisjohngalt, wiki commons ]


      
      Ngay từ trận đấu đầu tiên trên sân cỏ World Cup với đội Tây Ban Nha, đương kim vô địch châu Âu, khán giả khắp năm châu đã chú ý tới thủ môn Vozinha khi anh cản được các cú sút vũ bão giữ được màn lưới trinh bạch. 



Screenshot màn hình: Trận ra quân đầu tiên Cabo Verde (áo đỏ) hòa với Tây Ban Nha.


       Có nhiều chuyện nói về anh chàng này. Anh đang thất nghiệp! Anh đã từng thi đấu cho nhiều đội tại Angola, Moldova, Chypre, Tiệp Khắc, Bồ Đào Nha. Ngày 1/6/2026 anh hết hạn hợp đồng với đội Chaves và chưa có đội nào cưu mang. Anh sanh ra tại Mindelo, một thị trấn chỉ có 70 ngàn dân. Cha đi nghĩa vụ, mẹ đi làm xa, anh sống với ông bà ngoại từ nhỏ. Cha anh không thích con trai chơi đá banh nhưng ông ngoại lại khuyến khích anh chơi môn thể thao thịnh hành này. Chính ông ngày ngày dắt anh đi tập và nói thẳng ra ước mong: “Một ngày nào đó, ông sẽ thấy cháu tham dự World Cup”. Khi đó Cabo Verde chưa bao giờ héo lánh tới giải bóng đá danh tiếng toàn cầu này. Tới khi anh đứng trấn khung thành tại World Cup đầu tiên mà Cabo Verde tham dự, ông ngoại anh không còn nữa. Cái tên Vozinha là tên gọi thân mật mà ông ngoại anh đặt cho anh. Tên thật anh là Josimar José Évora Dias. 

Thứ Ba, 14 tháng 7, 2026

Vision 2026 to 2050: Toward a Net-Zero Future


  

Việt Ecology Press

Interview with Nguyễn Đăng Anh Thi




 

 

Recognizing Our July 2026 Member of the Month

The AEE Member of the Month program celebrates outstanding members for their dedication and impact, and we are proud to honor Thi Nguyen as our July honoree. Thi is the Corporate Energy Manager for the City of Richmond, leading initiatives to reduce energy use, cut greenhouse gas emissions, and advance the City’s net-zero by 2050 target. With two engineering master’s degrees and a track record of innovation, Thi is passionate about advancing the triple bottom line.

Learn more about Thi’s achievementsSubmit a nomination for next month’s spotlight.

 

Introduction

The global energy revolution gained momentum in the wake of the oil crises of 1973 and 1979, when the world suddenly recognized the finite nature of energy resources and the risks of dependence on imported oil. Governments were compelled to develop urgent strategies to strengthen energy security while pursuing the most cost-effective means of sustaining economic growth, protecting the environment, and mitigating climate change.

Technological innovation has been the driving force behind this transformation. It has enabled societies to enjoy greater prosperity and a higher standard of living while consuming less energy through improved efficiency and smarter technologies. Engineering has demonstrated that humanity can overcome its own habit of wasting energy.

In the United States, gross domestic product (GDP) has more than tripled since the early 1970s, while total energy consumption has increased by only about 50 percent. Globally, between 1970 and 2019, GDP expanded approximately 4.5-fold, whereas primary energy consumption grew by only about 2.8-fold. After five decades of experience, energy efficiency and renewable energy continue to be recognized as the world's "first fuel," delivering substantial economic and environmental benefits while serving as essential pillars in limiting global temperature rise.

*

Nguyễn Đăng Anh Thi

Biography and Professional Background

Nguyễn Đăng Anh Thi, P.Eng., CEM, MEL, M.Eng. is a senior energy professional and international consultant specializing in energy management and sustainable development in Canada and Southeast Asia. With more than twenty-five years of professional experience, he has worked across a broad spectrum of organizations, including international consulting firms, private enterprises, development agencies, and public-sector institutions. His work has focused on advancing energy efficiency, reducing greenhouse gas emissions, and supporting climate change mitigation and adaptation initiatives.

Education and Professional Credentials

  • Master of Engineering Leadership (MEL) in Clean Energy Engineering, University of British Columbia (UBC), Canada.
  • Master of Engineering (M.Eng.) in Environmental Technology, Institute for Environment and Resources, Vietnam National University, Ho Chi Minh City.
  • Bachelor of Engineering in Chemical Engineering, Ho Chi Minh City University of Technology.
  • Professional Engineer (P.Eng.), Canada.
  • Certified Energy Manager (CEM), Association of Energy Engineers, an internationally recognized professional designation.

Professional Career

Throughout his career, Thi has served in senior consulting and management roles for numerous international organizations and global consulting firms, including the International Finance Corporation (IFC), a member of the World Bank Group, Deloitte ConsultingGerman Agency for International Cooperation (GIZ)Indochina Capital CorporationBlack & Veatch, and ERM (Environmental Resources Management).

In addition to his consulting work, he is a regular contributor to leading publications such as VnExpress and Mekong Eye, where he writes on environmental governance, energy management, renewable energy development, and climate change mitigation and adaptation. His articles aim to promote public awareness while contributing practical policy perspectives for Vietnam's sustainable development.

Honors and Awards

Association of Energy Engineers (AEE)’s Member of the Month, July 2026.

Recognition for the "Efficient Lighting for Safer Spaces" Project, City of Richmond, 2025.

Energy Specialist Program Award (2022), presented by FortisBC for an innovative behavioral change program promoting sustainable energy use.

Efficiency in Action Award (2020), presented by FortisBC for outstanding achievements in innovative energy-efficiency projects.

Companion Award (2017), presented by Tuổi Trẻ newspaper for the article "Environmental Protection Tax Law: A Comprehensive Reform Is Needed."

Featured in Richmond News for his inspiring personal story describing his lifelong journey, from cycling as a child in rural Vietnam to rediscovering himself three decades later through cycling in Richmond, British Columbia.

*

Interview with Nguyễn Đăng Anh Thi

 

Question 1

 

Việt Ecology Press: Could you tell our readers about the Association of Energy Engineers (AEE), the international organization that recognized you as its Member of the Month for July 2026?

 

Nguyễn Đăng Anh Thi: The Association of Energy Engineers (AEE) is an international professional organization founded in the United States in 1977. Today, it brings together more than 18,500 professionals from 144 countries, working in the fields of energy management, energy efficiency, renewable energy, carbon reduction, and sustainable development.

 

Beyond establishing professional standards, AEE provides internationally recognized certifications, such as the Certified Energy Manager (CEM) credential, organizes global conferences and technical forums, and fosters a worldwide network of professionals dedicated to advancing innovative solutions for the energy transition.

Being selected as AEE's Member of the Month for July 2026 is a tremendous honor for me. The Member of the Month program, launched in October 2025, recognizes one outstanding member each month for exceptional contributions to energy efficiency and sustainable development.

 

To date, only ten members worldwide have received this distinction. Three of them are based in Canada, and I am privileged to be among them. What makes this recognition even more meaningful is that I am the first representative from a Canadian municipal government to be honored through this program.

 

I regard this award not only as recognition of my own work but also as a tribute to the outstanding teams with whom I have had the privilege of working, first at the Richmond School District and now with the City of Richmond.

 

I am equally pleased that this recognition helps introduce Vietnamese engineers and energy professionals to the international professional community, demonstrating the valuable contributions that people of Vietnamese heritage are making to the global transition toward a more sustainable energy future. 


Thứ Bảy, 11 tháng 7, 2026

Tầm Nhìn 2026 - 2050 Với Mục Tiêu Phát thải ròng bằng Zero


 Việt Ecology Press

Phỏng vấn Nguyễn Đăng Anh Thi


 


 

Recognizing Our July 2026 Member of the Month

The AEE Member of the Month program celebrates outstanding members for their dedication and impact, and we are proud to honor Thi Nguyen as our July honoree. Thi is the Corporate Energy Manager for the City of Richmond, leading initiatives to reduce energy use, cut greenhouse gas emissions, and advance the City’s net-zero by 2050 target. With two engineering master’s degrees and a track record of innovation, Thi is passionate about advancing the triple bottom line.

Learn more about Thi’s achievementsSubmit a nomination for next month’s spotlight.

 

 

 

 

LỜI DẪN NHẬP: Cuộc cách mạng năng lượng đã bùng nổ sau cuộc khủng hoảng dầu khí năm 1973 và 1979, khi thế giới chợt nhận ra sự mong manh hữu hạn của nguồn cung năng lượng và rủi ro phụ thuộc vào dầu nhập khẩu. Thế giới bắt đầu phải tìm biện pháp ứng phó khẩn cấp về an ninh năng lượng, chiến lược hiệu quả nhất, chi phí thấp nhất để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đồng thời bảo vệ môi trường và giảm thiểu biến đổi khí hậu.

Tiến bộ kỹ thuật đã dẫn dắt cuộc cách mạng này, giúp nhân loại thụ hưởng thịnh vượng và tiện nghi cao hơn trong khi sử dụng năng lượng it hơn vì hiệu quả và thông minh hơn. Kỹ thuật đã chứng minh con người có thể chống lại chính thói quen lãng phí của mình. Tại Mỹ GDP tăng gấp 3 lần nhưng năng lượng chỉ tăng 50% giai đoạn từ năm 1970 (hoặc 1973) đến nay (khoảng 2020–2025). Từ năm 1970 đến 2019, GDP toàn cầu tăng khoảng 4.5 lần, trong khi tiêu thụ năng lượng sơ cấp chỉ tăng khoảng 2.8 lần. Sau 50 năm kinh nghiệm, tiết kiệm năng lượng và năng lượng tái tạo vẫn là “nguồn nhiên liệu ưu tiên” quan trọng nhất, mang lại lợi ích kinh tế - môi trường to lớn và là chìa khóa cho mục tiêu giảm thiểu nhiệt độ toàn cầu.

 


*



Nguyễn Đăng Anh Thi, 

Tiểu sử và quá trình hoạt động trong và ngoài nước. 

 

Thạc sĩ Nguyễn Đăng Anh Thi là chuyên gia cấp cao và nhà tư vấn quốc tế trong lĩnh vực năng lượng và phát triển bền vững tại Canada và Đông Nam Á. Với hơn 25 năm kinh nghiệm, ông đã làm việc trong nhiều môi trường khác nhau, từ tư vấn quốc tế, doanh nghiệp, tổ chức phát triển đến quản lý năng lượng trong khu vực công, đóng góp vào các chương trình về hiệu quả năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính và ứng phó với biến đổi khí hậu.. [12]

Học vấn và Chứng chỉ

·       Thạc sĩ Quản lý Công nghệ Năng lượng sạch (MEL):  Đại học British Columbia (UBC), Canada.

·       Thạc sĩ Công nghệ Môi trường (M.Eng):  Viện Môi trường và Tài nguyên, Đại học Quốc gia TP.HCM.

·       Kỹ sư Công nghệ Hóa học: Đại học Bách khoa Sài Gòn.

·       Chứng chỉ chuyên môn: Chứng nhận Kỹ sư chuyên nghiệp (Professional Engineer, P.Eng) tại Canada và chứng chỉ Chứng nhận Quản lý Năng lượng (Certified Energy Manager, CEM) được công nhận toàn cầu.

 

Sự nghiệp và Hoạt động

·       Tư vấn quốc tế: Ông từng đảm nhiệm các vị trí quản lý, cố vấn chủ chốt cho nhiều tổ chức lớn và công ty tư vấn toàn cầu như IFC (Tổ chức Tài chính Quốc tế thuộc nhóm Ngân hàng Thế giới), Deloitte Consulting, GIZ, Indochina Capital, Black & Veatch, và ERM. [1]

·       Viết báo và gợi mở chính sách: Bên cạnh công tác tư vấn, ông là cây bút quen thuộc trên các chuyên trang, báo chí như VnExpress  Mekong Eye. Ông thường xuyên chia sẻ các bài phân tích chính sách về quản lý môi trường, quản lý năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo, giảm thiểu và thích ứng biến đổi khí hậu nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và gợi mở chính sách cho sự phát triển bền vững của Việt Nam. [23]

 

Vinh danh và Giải thưởng

·       Vinh danh: AEE’s Member of the Month – thành viên tiêu biểu tháng 07/2026 của Association of Energy Engineers (Hiệp hội Kỹ sư Năng lượng, AEE).

·       Vinh danh: Dự án Chiếu sáng Hiệu quả cho các không gian an toàn hơn (Efficient Lighting for Safer Spaces) năm 2025 của Thành phố Richmond.

·       Giải thưởng Chương trình Chuyên gia Năng lượng (Energy Specialist Program Award) cho dự án thay đổi hành vi để sử dụng năng lượng bền vững năm 2022 do tập đoàn FortisBC trao tặng.

·       Giải thưởng Hành động vì Hiệu quả Năng lượng (Efficiency in Action Award) năm 2020 cho các dự án công nghệ sáng tạo do tập đoàn FortisBC trao tặng. 

·       Giải thưởng bạn đồng hành do báo Tuổi Trẻ trao tặng năm 2017 cho bài báo “Luật thuế bảo vệ môi trường: Cần cải tổ toàn diện” trên tạp chí Tuổi trẻ Cuối tuần.

·       Câu chuyện truyền cảm hứng trên Richmond News: Một câu chuyện nhỏ về hành trình đạp xe từ thời thơ ấu ở quê nhà Việt Nam đến khi tìm lại chính mình sau 30 năm bên chiếc xe đạp tại Richmond, Canada.

 

*

 

Các Câu Hỏi của Việt Ecology Press: 

 

1.         Xin anh cho biết về hoạt động của Association of Energy Engineers, tổ chức đã vinh danh ông là người Kỹ sư Tháng bảy 2026 của hiệp hội này trên thế giới. 

 

Association of Energy Engineers (AEE) là một hiệp hội nghề nghiệp quốc tế được thành lập từ năm 1977 tại Hoa Kỳ. Hiệp hội quy tụ hơn 18.500 chuyên gia đến từ 144 nước trên thế giới, hoạt động trong các lĩnh vực quản lý năng lượng, hiệu quả năng lượng, năng lượng tái tạo, giảm phát thải carbon và phát triển bền vững.

 

AEE không chỉ xây dựng các tiêu chuẩn nghề nghiệp mà còn đào tạo, cấp các chứng chỉ chuyên môn quốc tế như Certified Energy Manager (CEM), tổ chức các hội nghị, diễn đàn khoa học và kết nối cộng đồng chuyên gia để chia sẻ các giải pháp mới về chuyển dịch năng lượng.

 

Việc được AEE lựa chọn là Member of the Month tháng 7/2026 là một niềm vinh dự rất lớn đối với cá nhân tôi. Chương trình AEE’s Member of the Month được khởi động từ tháng 10/2025 nhằm tôn vinh mỗi tháng một thành viên có những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực hiệu quả năng lượng và phát triển bền vững.

 

Đến nay, đã có 10 thành viên trên toàn thế giới được vinh danh, trong đó 3 người đang làm việc tại Canada, và tôi vinh hạnh là một trong số đó. Càng ý nghĩa hơn khi tôi là đại diện đầu tiên trong khối cơ quan chính phủ Canada góp mặt trong danh sách những cá nhân được AEE vinh danh.

 

Tôi xem đây không chỉ là sự ghi nhận đối với cá nhân tôi mà còn là sự ghi nhận dành cho những tập thể tôi có cơ hội đồng hành, từ Sở Giáo dục Richmond trước đây đến Thành phố Richmond hiện nay.

 

Tôi cũng rất vui vì qua đó góp phần giới thiệu hình ảnh của đội ngũ kỹ sư và chuyên gia gốc Việt trong lĩnh vực năng lượng đến với cộng đồng chuyên môn quốc tế. 

Chủ Nhật, 5 tháng 7, 2026

Ảnh hưởng của thời thế trong thơ Vũ Hoàng Chương

TRẦN TỪ MAI 

Thi sĩ Vũ Hoàng Chương mở đầu tập thơ Rừng Phong (Sàigòn : nxb Phạm Văn Tươi, 1954) bằng bài “Nguyện cầu.” Trong bài ấy, ông đã viết:


Ta van cát bụi trên đường
Dù nhơ dù sạch đừng vương gót này
Để ta tròn một kiếp say
Cao xanh liều một cánh tay níu trời.



Photo by Lê Văn Tư * 


Tới đây, trong bản in đầu tiên của Rừng Phong, ông viết:

Nói chi thua được với đời
Quản chi những tiếng ma cười đêm sâu …

Sáu năm sau, khi lại in bài ấy vào thi tập Cảm Thông (Sàigòn, 1960), ông đổi lại hai câu:

Để ta tròn một kiếp say
Cao xanh liều một cánh tay níu trời
Thơ ta chẳng viết cho đời
Không vang nhịp khóc dây cười nào đâu.
Tâm hương đốt nén linh sầu
Nhớ quê dằng dặc ta cầu đó thôi…


Thi sĩ như muốn nói, thơ của ông không phải là những tiếng cười nhịp khóc viết cho thế gian (không phải loại thơ “thương vay khóc mướn”), mà chỉ là nén tâm hương của một người “nhớ Quê” đốt lên để cầu nguyện.