PHẠM XUÂN HY 1941 - 2026

Nguyễn Duy Chính

Sinh năm 1941 tại Kẻ Sặt Hải Dương
1954: Di cư vào Nam – Học sinh các trường Văn Hóa, Văn Lang, Hàn Thuyên, Chu Văn An
1962: Công chức Nha Trước Bạ
1979: Định cư tại Pháp và làm việc tại Sở Xã Hội
Nay: Về hưu viết và dịch sách

Cùng một tác giả đã xuất bản:Trước 1975:ĐỨA CON NGƯỜI YÊU (dịch chung với Văn Hòa – Sống Mới Sài Gòn)
Năm 1988:LIÊU TRAI CHÍ DỊ (Nhà xuất bản Văn Hóa Hoa Kỳ)
Năm 1997:HẬU LIÊU TRAI (Nhà xuất bản Văn Hóa Hoa Kỳ)
Năm 2002:THIẾP BẠC MỆNH (Nhà xuất bản Văn Hóa Hoa Kỳ)

Tác phẩm tự xuất bản (rất ít) dưới dạng bản thảo:Năm 2009: THÚY THÚY TRUYỆN
PHÉP DÒNG CHỊ EM MẾN CÂU RÚT ĐỨC CHÚA GIÊ SU

(Phiên âm bản nôm văn xuôi bản khắc năm 1869) Năm 2011: CHIÊU QUÂN TÂN TRUYỆN

(Phiên âm bản nôm khắc năm 1922, truyện thơ của Thanh Tòng Nguyễn Tiến Khang) THÁNH GIÁO YẾU LÝ QUỐC NGỮ

(Phiên âm bản nôm khắc năm 1774 của Pigneau de Béhaine) Năm 2014: TẠP VĂN
Năm 2017:TRUNG QUỐC NIÊN BIỂU (Từ Tần đến nhà Tấn)
Năm 2019:SỔ TAY CHỮ HÁN – Nhân vật và từ ngữ
SỔ TAY NHÂN VẬT TRUNG QUỐC

Anh Phạm Xuân Hy, anh Nguyễn Vinh Quang và Nguyễn Duy Chính
(26-06-2005)

Tôi biết anh Phạm Xuân Hy khá trễ qua sự giới thiệu của anh Đỗ Tiến Đức, báo Thời Luận. Anh Phạm Xuân Hy lớn hơn tôi 6 tuổi, lại ở bên Pháp lâu lâu mới qua Mỹ một lần nên tôi không có dịp làm quen.

Trong cộng đồng người VN tại Nam Cali, số người am tường Hán văn không nhiều và phần lớn kín đáo chỉ sinh hoạt trong thế giới riêng của mình, ít khi trao đổi với người khác. Thành thử tôi biết anh Đức đã lâu nhưng phải đến khoảng 20 năm sau mới gặp anh Hy trong một dịp anh chị Hy sang Cali thăm thân nhân, bạn bè.

Tuy nhiên chỉ sau lần đầu gặp gỡ chúng tôi đã thân mật như quen biết từ lâu, một phần những người anh chị Hy quen biết thì không ít người tôi cũng đã giao thiệp, phần khác cái đồng cảm là cả tôi lẫn anh Hy đều thích đọc chữ Hán, có những điểm chung về kho tàng Hán văn.

Ô NHIỄM THẠCH TÍN NGHIÊM TRỌNG- SÔNG MÃ GẦM LÊN KHÚC ĐỘC HÀNH

LGT: Tác giả bài này là 1 kỹ sư địa chất trong nước với kinh nghiệm thực tế nên có thẩm quyền để viết về đề tài nhạy cảm này vì mỗi quan tâm với an ninh nguồn nước cho đồng bào cũng hệ sinh thái của miền Bắc Trung bộ Việt Nam.

Sông Mã không chỉ chảy trong thi ca với "khúc độc hành" bi tráng của đoàn quân Tây Tiến năm xưa. Ngày nay, dòng sông huyền thoại ấy đang thực sự gầm lên trong một cơn bức tử mới: Cơn bức tử từ thạch tín (Arsen). Suốt 10 năm qua, trong khi dư luận mải mê với những thị phi phù phiếm, thì hàng triệu lít hóa chất từ các mỏ đất hiếm tại vùng "đất cũ" Trấn Biên đã và đang âm thầm nhuộm độc huyết mạch của dải đất miền Trung. Đây không còn là lời cảnh báo, đây là một thảm họa hiện hữu.

Phạm Thiên Thư: một động hoa vàng, một vết chim bay

 NGUYỄN VĂN TUẤN 

Sự ra đi của thi sĩ Phạm Thiên Thư ở tuổi 86 khép lại một đời thơ tài hoa, nơi đạo và đời, tình yêu và vô thường, mộng và thực luôn quyện vào nhau.

Các tư liệu ghi rằng ông tên thật là Phạm Kim Long, sanh năm 1940 tại Hải Phòng, rồi vào miền Nam định cư từ thuở thiếu niên. Năm 24 tuổi, ông vào chùa tu học và trở thành tu sĩ. Gần mười năm sau, ông hoàn tục, sống đời cư sĩ.

Ông để lại cho đời rất rất nhiều câu thơ. Theo Nhà văn Võ Phiến thì ông đã viết “ngót chục vạn câu thơ”. Nói theo tiếng Anh, ông là người prolific. Làm sao ông có thể viết nhiều thơ đến như vậy? Trong một lần trả lời phỏng vấn trên tạp chí Bách Khoa, ông cho biết là có 3 yếu tố giúp ông sáng tác: thiên nhiên, tĩnh lặng, và quán cà phê. Có lẽ chính vì thế mà sau 1975 ông mở quán cà phê Hoa Vàng?

Hành trình sống của ông đã góp phần làm nên phong cách thơ rất riêng của Phạm Thiên Thư: đạo và đời quyện vào nhau, tình yêu và vô thường soi chiếu lẫn nhau. Ông đã thi hóa kinh Pháp Cú bằng thể lục bát, chuyển một bộ kinh vốn không dễ hiểu thành những câu thơ thuần Việt, dung dị, gần gũi với tâm hồn người đọc.

Nguyễn Du có Đoạn Trường Tân Thanh. Phạm Thiên Thư có Đoạn Trường Vô Thanh [1], một công trình trường thi mà ngày nay có lẽ không còn được nhắc đến nhiều như trước. Tác phẩm gồm 3290 câu lục bát, được xem như một tập Hậu Truyện Kiều, ra mắt năm 1969. Vài năm sau, vào năm 1973, tác phẩm được trao giải thưởng văn học toàn quốc. Chỉ cần đọc vài câu mở đầu cũng thấy được phong vị thơ của ông:

Lòng như bát ngát mây xanh

Thân như sương tụ trên cành Đông mai

Cuộc đời – chớp loé, mưa bay

Càng đi, càng thấy dặm dài nỗi không

Thân Tâm Bệnh – nghiệp trần hồng

Lênh đênh trầm nguyệt, bềnh bồng phù vân

Giam trong Tài, Mệnh, Giả, Chân

Trăm năm hồ dễ một lần bay cao

Đau lòng chuốt tiếng đàn nao

Năm cung nước chảy lại chao phận mình

Đời Kiều trải mấy nhục vinh

Ngã, Nhân đã vượt, thế tình đã qua

Đoạn Trường sổ gói tên Hoa

Xưa là Giọt Lệ – nay là Hạt Châu

Tác giả mượn thể thơ lục bát và Truyện Kiều để nói chuyện vô thường, nghiệp, thân phận và giải thoát. Cái hay là ngôn ngữ rất Việt, nhưng bên dưới lại có chiều sâu Phật học. Những câu thơ đi từ thân phận mong manh đến ý thức vô thường, rồi từ nỗi lênh đênh của kiếp người đến khát vọng vượt thoát. Không có giảng đạo trực tiếp. Tác giả để đạo lí thấm vào hình ảnh: mây xanh, giọt sương, chớp loé, mưa bay, trăng chìm, mây nổi. Vì vậy thơ ông có vẻ rất nhẹ, nhưng đọc kĩ lại thấy rất sâu. 

Bắc Trung Việt: Vùng hứng chịu ô nhiễm arsenic xuyên biên giới nặng nhất từ các mỏ đất hiếm Đông Nam Á

Phạm Phan Long

Tôi đã trình bày trên Tiếng Dân và nhiều diễn đàn trực tuyến về niềm lo ngại về các mỏ đất hiếm bên Lào thải ra những chất độc đe dọa an ninh nguồn nước cho 10 triệu dân cư và hệ sinh thái của 3 dòng sông, sông Mã, sông Chu, và sông Lam ở Việt Nam. Tạp chí chuyên đề về môi sinh Mongabay  cũng đã giúp công bố bài báo tôi viết về mối quan tâm này để cộng đồng quốc tế chú ý.

Tôi không thể ngừng lại vì xét thấy thêm là lưu vực 3 sông Mã, sông Chu, và sông Lam của Việt Nam là vùng sẽ hứng chịu ô nhiễm nặng nề nhất Đông Nam Á. Việt Nam tuy nằm dưới vài chục mở từ Lào nhưng sẽ hứng chịu nguy hiểm nặng nề hơn Thái Lan, Lào, và Cam Bốt mặc dù những nước này nằm dưới hàng ngàn mỏ từ Miến Điện.Ba dòng sông Mã, sông Chu , và sông Lam tại miền Trung Việt Nam không được quốc tế chú ý nhiều vì về địa lý chỉ là mảnh ghép nhỏ trong bức tranh toàn cảnh về việc khai thác đất hiếm trên toàn khu vực Đông Nam Á. Trên thực tế cho đến nay tôi vẫn chưa tìm thấy một báo cáo nào về hàm lượng arsenic trong 3 dòng sông này của Việt Nam mặc dù một vụ chất độc bị rò rỉ từ các mỏ đất hiếm tại Houaphanh đã xảy ra từ tháng hai 2024 cho đến nay vẫn  không được quan tâm. 

Vì tìm hiểu thêm tôi đã giật mình khi nhận ra miền Trung Việt Nam có thể lại là vùng cần được quan tâm nhất hơn cả Mekong và Salween vì những yếu tố sau đây:

1. Myanmar hiện có khoảng 27 mỏ đất hiếm nằm ở thượng lưu sông Salween, tập trung chủ yếu tại điểm nóng Mong Pawk. Trong khi đó, theo bản đồ mới nhất của Trung tâm Stimson, Lào hiện có không ít, 21 mỏ đất hiếm nằm tại vùng thượng nguồn của các sông Mã , Chu, Lam. Do đó Việt Nam cần quan tâm về các dòng sông của mình không kém Thái Lan đã hết sức quan tâm về dòng sông của họ.


2. Tất cả 21 mỏ ở Lào đều sử dụng quy trình khai thác rất hiếm bằng phương pháp "ngâm chiết tại chỗ" (in-situ leaching) Trung Quốc sử dụng tại Myanmar và Lào, quy trình này được xem là quy trình độc hại nhất khai thác mỏ.


3. Tổng số lưu lượng của 3 dòng sông trên ở Việt Nam đạt khoảng 41 km³ mỗi năm, so với mức 210 km³ của sông Salween, với lưu lượng ít hơn sẽ làm hàm lượng arsenic trong các dòng sông Việt Nam  cao hơn sông Salween nhiều. Việt Nam do do cần phải quan tâm với các dòng sông của mình nhiều hơn Thái Lan đang quan tâm về dòng sông của họ.


4. Chiều dài 3 dòng sông của Việt Nam lại ngắn hơn sông Salween do đó arsenic với hàm lượng cao hơn sẽ chảy nhanh hơn xuống tiếp cận dân cư. Việt Nam lại có mật độ dân số cao hơn nhưng có ít thì giờ để đối phó với ô nhiễm từ Lào.


5. Arsenic là 1 độc tố tích lũy sinh học (bioaccumulative) thầm lặng, có mức độ an toàn tối đa trong nước rất thấp (0,01 kg/liter.) trong khi dân cư lưu vực trực tiếp sự dụng nước sông sinh hoạt và đánh bắt ngư sản để tiêu thụ và làm kế sinh nhai.

Báo cáo mới nhất  cho Thái Lan về sông Salween “Các chuyên gia khuyến cáo dân cư  không tiêu thụ Sinh vật thủy sinh trên sông Salween” vì ốc sên ở đó đã nhiễm độc arsenic trầm trọng từ những mỏ đất hiếm của Miến Điện. Các chuyên gia đã tổ chức diễn đàn và công bố kết quả xét nghiệm vào ngày 3 tháng 5 cho thấy ốc sên Salween bị ô nhiễm kim loại nặng ở mức cao gấp 10-20 lần so với giới hạn an toàn. Các xét nghiệm trước đó cũng đã phát hiện ô nhiễm asen trong nước sông vượt quá ngưỡng tiêu chuẩn.

Tôi không muốn làm người gieo rắc hoang mang, không muốn tai họa xảy ra, nhưng những yếu tố trên và khả năng tác động tích hợp của chúng sẽ có khả năng biến Bắc Trung Việt việc thành vùng hứng chịu ô nhiễm arsenic nặng nề nhất Đông Nam Á.

Giới Thiệu 7 cuốn sách Ngô Thế Vinh trên Việt Messenger _ Thư Viện Việt Nam

Mây Bão (1963), Bóng Đêm (1964), Gió Mùa (1965), Vòng Đai Xanh (1970), Mặt Trận Ở Sài Gòn (1996), Cửu Long Cạn Dòng Biển Đông Dậy Sóng (2000), Mekong Dòng Sông Nghẽn Mạch (2006)

https://vietmessenger.com/books/

https://vietmessenger.com/?search=ng%C3%B4%20th%E1%BA%BF%20vinh





Bóng Đêm
Ngô Thế Vinh
SÔNG MÃ xuất bản 1964Truyện Dài VH Miền Nam Trước 75



CHAPTERS 18 VIEWS 802

Bóng Đêm lẽ ra in trước Mây Bão, Gió Mùa sẽ là tập thứ ba của một thiên tiểu thuyết dài trong đó diễn biến thời gian và câu chuyện hoàn toàn bị xáo trộn, người đọc chỉ còn thấy sự nhầt trí của một khung cảnh và ý hướng người viềt.
Chú chết, về ngay.... Read more



Cửu Long Cạn Dòng Biển Đông Dậy Sóng
Ngô Thế Vinh
VĂN MỚI xuất bản 2009Phi Hư Cấu Sử Địa



CHAPTERS 26 VIEWS 5368

Con sông Mekong như mạch sống đã và đang ngày một gắn bó với tương lai vận mệnh của các quốc gia Đông Nam Á mà Việt Nam lại là quốc gia cuối nguồn. Đã qua rồi thời kỳ hoang dã của con sông dài 4200 cây số chảy qua lãnh thổ của bảy nước - kể cả Tây Tạng, mà ngót một nửa chiều dài là chảy trên lãnh thổ Trung Quốc. ... Read more



Gió Mùa
Ngô Thế Vinh
SÔNG MÃ xuất bản 1965Truyện Dài VH Miền Nam Trước 75

Bản Dịch tiếng Anh: Lĩnh Nam Chích Quái trên Rising Asia _ Eric Henry

 Anh Vinh thân quý,

Hy vọng cuộc sống của Anh đang trôi nổi một cách thật yên lặng và êm đềm.

Thư này là để cho Anh biết là bản dịch Lĩnh Nam Chích Quái của tôi bay giờ đã được xuất bản trên tạp chí Rising Asia: 

http://www.rajraf.org

Rất thân quý,

Bạn Anh Vinh

Dear Mr. Vinh,

I hope your life is flowing peacefully and gently.

I am writing to let you know that my translation of Lĩnh Nam Chích Quái has now been published in the journal Rising Asia:

http://www.rajraf.org

Warm regards,
Your friend, Eric Henry

https://vietecologypress.blogspot.com/search?q=Eric+Henry 

ISSN 2583-1038

PEER REVIEWED | MULTI-DISCIPLINARY | EASTERN FOCUS

PreviousNext

Latest Issue

VOLUME 6, ISSUE 2
(SUMMER) MAY TO AUGUST 2026

ISSUE INFORMATION

• Editorial Board & Journal Information

  Full Text PDF

• LETTER FROM THE EDITOR-IN-CHIEF
  HARISH C. MEHTA
  TALES OF PLUCK, MAGIC, AND DYNASTIES
  From Vietnam’s Prehistory To The 14th Century

  HARISH C. MEHTA
  Full Text PDF

• Support Rising Asia Foundation

  Full Text PDF

• Note on the Authors

  Full Text PDF

• Contents

  Full Text PDF

No Farewells To San Francisco _ Ngô Thế Vinh

 Flashback _ 51 Years Later 

 

For Nguyễn Trùng Khánh 

And then came what had been expected.  The day of returning to Vietnam had definitely arrived.  A few weeks ago several people had advised that I stay on.  They said that if I wanted they would even help me escape to Canada.  I had wavered ambivalently between two alternatives.  On the one hand stood the appeal of a new way of life, free and comfortable; on the other, lay the deep longing for my grey-haired mother, for the breeze rustling through a bamboo grove, and for the delicately pungent smell of a bowl of pho, beef noodle soup – an indescribable, tender emotion.  And above all, I was reminded of an utterance from the short dialogue between Doctor Rieux and Rambert in Camus' work The Plague: "There is no shame in preferring happiness, but there may be shame in choosing happiness for oneself alone.”

Ton Kan, The First-Lieutenant Marine M.D., an autobiography (Journal of Vietnamese Physicians in Canada, 1993), pp. 94-9

Seen against a misty background imprinted with the distant Golden Gate Bridge, tourist-packed and passengers spilling over its sides, the cable car announced itself with clinking sounds as it descended a steep hill.  That sight seemed to Phan the hallmark of San Francisco, a sight which had not changed from its image on the postcard sent many years earlier from this refined and beautiful city.  Fifteen years after mailing that postcard, Phan could not believe he had returned to this scenery.  It all felt unreal to him, the unreality having its origins in evoked images of a journey taken during that time long past.