Thứ Ba, 30 tháng 12, 2025

PHÂN TÍCH ẢNH HƯỞNG XUNG ĐỘT BIÊN GIỚI THÁI LAN – CAM BỐT TRÊN TIẾN ĐỘ XÂY DỰNG KÊNH ĐÀO FUNAN TECHO

Hòa bình trên Trái Đất 2026
Gửi 20 triệu cư dân ĐBSCL
Gửi Nhóm Bạn Cửu Long

NGÔ THẾ VINH

Lời giới thiệuCuộc xung đột biên giới Thái Lan – Cam Bốt tái bùng phát vào cuối năm 2025. Dù đã trải qua nhiều nỗ lực hòa giải và trung gian quốc tế, kể cả sự can thiệp của Tổng thống Trump, các bên mới chỉ đạt được một thỏa thuận ngừng bắn hết sức mong manh. Trong bối cảnh bất ổn đó, kênh đào Funan Techo — dự án hạ tầng mang tính biểu tượng về chánh trị, kinh tế và chủ nghĩa dân tộc của Cam Bốt — tiếp tục đặt ra nhiều hệ lụy vượt khỏi phạm vi một công trình xây dựng. Bài viết dưới đây của BS Ngô Thế Vinh, người lâu nay đặc biệt quan tâm đến sự sống còn của sông Mekong và Đồng bằng Sông Cửu Long, phân tích những tác động trực tiếp và gián tiếp của chiến sự đối với tiến độ kênh đào Funan Techo, đồng thời gióng lên hồi chuông cảnh báo về an ninh, môi sinh và vận mệnh chung của các quốc gia trong lưu vực Mekong trước làn sóng tham vọng quyền lực và chủ nghĩa dân tộc đang trỗi dậy. Nguyễn Văn Tuấn

Dẫn Nhập: Sau khi đọc bài viết thứ 7 mới đây, một chuyên gia về môi trường từ Đại học Cần Thơ nhận định: Hiện nay, giữa Thái Lan – Cam Bốtđang có đấu pháo tranh chấp biên giới, chưa dừng được, phần thua thiệt có lẽ nghiêng về phía Cam Bốt nhiều hơn, dù ông TTTrump có gọi điện can thiệp. Có lẽ dự án kênh Funan Techo tiếp tục bị "treo", khó triển khai lúc này, dù đã gần 3 năm Hun Sen phát lệnh khởi công.  Một số bạn đọc ở trong và ngoài nước cũng có cùng nhận định như vậy. Và đây là bài viết thứ 8 như một Đánh giá Phân tích Ảnh hưởng cuộc xung đột biên giới giữa Thái Lan – Cam Bốt trên Tiến độ Công trình Xây dựng Kênh đào Funan Techo. Bài này được viết từ ngày 07.12.2025 khi cuộc chiến tranh biên giới Cam Bốt – Thái Lan tái bộc phát, cuộc chiến đã bước sang ngày thứ 20 với nhiều thương vong cho cả hai bên. Cuộc hoà đàm diễn ra từ ngày 24.12.2025, tới ngày 27.12.2025, cuối cùng hai bên cũng đạt được một thoả thuận hưu chiến, với thời gian quan sát 72 giờ nhằm “xác nhận rằng lệnh ngừng bắn là có thật”. [Bangkok Post, 27.12.2025]. Chưa có hoà bình bền vững, nhưng trước mắt cư dân hai nước trong vùng giao tranh, cũng có được ít ngày tạm bình yên, để hoà mình với Thế Giới đang hân hoan chờ những giây phút đếm ngược, chào đón ngày đầu tiên của Năm Mới 2026.

*

Hình 1: trên, Bản đồ vùng Tranh chấp [màu cam] Cam Bốt – Thái Lan 2025. Vương quốc Cam Bốt ngày nay, với diện tích 180.035 km2,  dân số 17,9 triệu, nằm giữa 2 nước lớn: Thái Lan phía tây với diện tích 511.000 km2, dân số 71,6 triệu (mà người Khmer miệt thị gọi là bọn Xiêm), Việt Nam phía đông diện tích 310.070 km2 , dân số 100,2 triệu (mà người Khmer gọi là bọn Yuon), và Lào phía bắc, diện tích 235.000 km2 dân số 7,9 triệu. Đó là một thực tế lịch sử và địa dư hiện nay mà triều đại họ Hun không muốn chấp nhận và cả không ngừng đòi hỏi lấy lại phần đất đai của quá khứ. [Britannica.com]; dưới, Quatre Bras / Nơi hội tụ 4 nhánh sông: (1) Mekong Thượng, (2) Sông Tonlé Sap, (3) Mekong Hạ / có tên Sông Tiền (4) Sông Bassac / có tên là Sông Hậu khi chảy vào Việt Nam. Đường chỉ đỏ nối sông Bassac và tỉnh Kep là sơ đồ của con kênh Funan Techo của Cam Bốt khởi công vào tháng 8 năm 2024 và dự trù hoàn tất năm 2028.[nguồn RFA: Bản đồ cập nhật với ghi chú của Ngô Thế Vinh]

Sông Hậu biến mất trên Bàn cờ Mekong

KS Phạm Phan Long

Lời giới thiệu

Dự án Funan Techo Canal (FTC) được ông Hun Sen và Hun Manet nhiệt liệt cổ súy, dựa vào chủ nghĩa dân tộc Khmer để vận dụng toàn lực quốc gia thực hiện dự án này. Họ xem đây là di sản của dòng họ Hun, đã cửhành lễ động thổ dù mới chỉ huy động được 1,7 tỉ USD vốn, FTC sẽ cần thêm 8 tỉ USD nữa để hoàn tất và họ chưa có. Họ bất chấp những nguy hiểm tác động môi trường, ngang ngược né tránhràng buộc của Hiệp Định sông Mekong, dù dự án này cắt thẳng vào cả 2 dòng chính, họ vẫncho rằng sông Bassac chỉ là phụ lưu, để phủ nhận việc chuyển nước từ dòng chính dể không phải đối phó thỏa hiệp với Việt Nam.

Trong tình cảnh này Ủy Hội sông Mekong (MRC)đã không can thiệp đúng mức mà đã để cho Cam Bốt đơn phương tiến hành dự án thao túnghạ lưu. Hà Nội cũng không có phản ứng cương quyết ngăn chặn Phnom Penh. Tuy vậy vẫn có những tiếng nói phản biện độc lập trongngoài nước cảnh báo Cam Bốt về nhừng tác động xuyên biên giới, và những nguy hiểm tiềm tàng có khả năng lật đổ dự án của họ.  

Bản đồ địa lý chínhxác của sông Mekong là nền tảng để đàm phán thủ tục thông báo trước, tham vấn trước và thỏa hiệp theo hiệp định sông Mekong 1995. KS Phạm Phan Long đã khám phá một loạt bản đồ trong các trang mạng của ủy hội sông Mekong, từ tháng 8 2024 đã xóa bỏ không còn Sông Hậu trên bản đồnhư 600 báo cáo của họ trước nữa. Việc xóa bỏ Sông Hậu đó đúng 1 năm sau khi Cam Bốt gởi văn thư cho MRC về dự án FTC không thể ngẫu nhiên. Điều này thuận lợi cho ngụy biện của Cam Bt dự án FTC không chuyển nước từ dòng chính nên họ không cần thỏa hiệp với Việt Nam.Sự thiếu sót có hệ thống và nhất quán này là điều Việt Nam không thể để tiếp tục kéo dài trên các trang mạng MRC như thế, KS  Phạm Phan Long đã  viết và gởi lá thư dưới đây cho bà Busadee Santipitaks, Giám đốc Điều hành Ban Thư ký Ủy hội sông Mekong (MRC Secretariat) yêu cầu họ phục hồi lại Sông Hậu trong các tất cả bản đồ MRC. Ủy ban sông Mekong Việt Nam đã được thông báo về sự kiện Sông Hậu biến mất trên bàn cờ Mekong và đã chuyển lá thư này đến MRCS, văn phòng thư ký ủy hội sông Mekong để can thiệp. (Vietecology Press)

Thứ Bảy, 20 tháng 12, 2025

Cập Nhật Tiến Độ Kênh Đào Funan Techo từ tháng 05.2023 tới tháng 12.2025

 Ngô Thế Vinh


Lời
Giới Thiệu: Từ tháng 5/2023 đến cuối năm 2025, kênh đào Funan Techo – dự án biểu tượng dân tộc Khmer do hai cha con Hun Sen và Hun Manet quyết liệt thúc đẩy – đã chính thức bước vào giai đoạn thi công thực địa, với sự tái khẳng định tài trợ 1,7 tỷ USD từ Trung Quốc. Dài 180 km, lấy nước trực tiếp từ cả hai phân lưu chính của sông Mekong (đầu nguồn sông Tiền và sông Hậu), con kênh không chỉ khó đạt được mục tiêu rút ngắn lộ trình và giảm chi phí vận tải như Cam Bốt tuyên truyền, mà còn có nguy cơ: (1) làm suy giảm nghiêm trọng lưu lượng nước mùa khô về hạ lưu, (2) chặn đứng phù sa, (3) đẩy nhanh xâm nhập mặn sâu thêm hàng chục kilômét, (4) đe dọa trực tiếp sinh kế của hơn 20 triệu cư dân Đồng bằng sông Cửu Long.

Trong khi Phnom Penh liên tục khẳng định “lợi ích quốc gia thuần túy” và “không ảnh hưởng đáng kể”, thì các phân tích độc lập và Việt Nam lại chỉ ra hàng loạt thiếu sót: thiếu đánh giá tác động môi trường xuyên biên giới minh bạch, chi phí thực tế có thể vượt xa con số công bố, và rủi ro sinh thái lâu dài chưa được giải quyết thỏa đáng.

Bài viết ghi lại hành trình hai năm bảy tháng đầy căng thẳng ngoại giao, nghi ngại kỹ thuật và lo âu môi trường của một dự án đang thay đổi vĩnh viễn số phận dòng Mekong hạ lưu. Tiếng chuông chùa rộn ràng ngày động thổ 5/8/2024 có thực sự là lời chúc phúc cho Cam Bốt, hay đang ngân lên một hồi chuông cảnh tỉnh cho cả lưu vực sông Mekong?  Phạm Phan Long _ VEF

*

Đây là bài viết thứ 7 nhằm Cập Nhật Tiến Độ Kênh Đào Funan Techo từ tháng 05.2023 cho tới tháng 12.2025

 

Hình 1Ngày 16 tháng 9 năm 2025 Phó Thủ tướng Cam Bốt Sun Chanthol (thứ hai từ trái) cho biết trong cuộc hội đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị (thứ hai từ phải), Bắc Kinh tái khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ tài chính 1,7 tỉ USD cho dự án Kênh đào Funan Techo — tạo cơ sở tài chánh vững chắc để triển khai dự án kênh đào Funan Techo dài 180 km, nối hệ thống sông Mekong–Bassac với Vịnh Thái Lan. (The Cambodia Daily, 18.09.2025).

Thứ Năm, 18 tháng 12, 2025

PHAN TẤN HẢI: Đọc Tuyển Tập Trịnh Y Thư: Theo Dấu Thư Hương 2

 

Nhà văn Trịnh Y Thư vừa ấn hành tuyển tập Theo Dấu Thư Hương 2, gồm nhiều bài viết trong nhiều chủ đề đa dạng, phần lớn là về văn học nghệ thuật, đôi khi là lịch sử, khoa học, xã hội. Tuyển tập dày 294 trang, đang lưu hành trên các mạng, như Amazon và Barnes & Noble. Nhìn chung, tác phẩm giúp độc giả soi rọi thêm nhiều cách nhìn đa dạng, mới mẻ, kể cả khi tác giả viết về những người viết chúng ta đã quen thuộc trong văn học Việt Nam, như về Ngô Thế Vinh, Đỗ Hồng Ngọc, Nguyễn Thị Khánh Minh, và nhiều người khác.

 Tác giả gọi tuyển tập này là “tạp luận”, nhưng đọc cho kỹ, không có gì có thể gọi là “tạp” nơi đây, vì đây là trường hợp, như với truyện Khuất Đẩu, theo Trịnh Y Thư, “tôi đã nghiền ngẫm đọc để có bài viết trong cuốn sách” (TDTH2, trang 13) hay có khi là “tôi chọn ra được vài ba bài đắc ý” (trang 14) từ các bài anh viết trên Việt Báo Daily News, hay như “những chuyện xảy ra bên lề lịch sử hay bị chính sử gạt sang một bên, bôi xóa, bóp méo, khiến tôi cảm thấy thôi thúc muốn nói lên cảm nghĩ của mình” (trang 14) – và, thế đó, chỉ từ việc anh đọc sách để rồi viết sách, “không chỉ là hành động đơn độc mà là cách sống trong cô đơn một cách có ý nghĩa. Nó biến cô đơn thành kết nối, dửng dưng thành suy ngẫm, và im lặng thành đối thoại.” (trang 13).

Thứ Tư, 26 tháng 11, 2025

DOÃN QUỐC SỸ (1923-2025) THƯ TỊCH

Phạm Lệ-Hương, biên soạn

GS Đoãn Quốc Sỹ, 1923-2025
(tài liệu của Gia đình GS Doãn Quốc Sỹ)

Tiều sử Doãn Quốc Sỹ trích từ nguồn :
(https://doanquocsy.com/p102a185/tieu-su-va-tac-pham0)

Doãn Quốc Sỹ lấy tên thật làm bút hiệu. Ông sinh ngày 17/02/1923 (nhằm ngày Mùng Hai Tết Quý Hợi) tại xã Hạ Yên Quyết, Hà Đông, ngoại thành Hà Nội.

Thuở còn là thanh niên, ông từng tham gia Việt Minh kháng chiến chống Pháp. Sau đó, khi phong trào này để lộ bộ mặt cộng sản, ông đã rời bỏ kháng chiến. Vào năm 1946, ông lập gia đình với bà Hồ Thị Thảo, là ái nữ của nhà thơ trào phúng Tù Mỡ Hồ Trọng Hiếu.

Năm 1954, khi hiệp ước Geneva chia đôi đất nước, ông theo làn sóng di cư đem vợ con vào miền Nam sinh sống.

Doãn Quốc Sỹ có hai sự nghiệp song song, một của nhà văn và một của nhà giáo. Ông vẫn thường nói rằng: “nhà giáo là nghề, nhà văn là nghiệp”. Trong cương vị Nhà giáo, ông đã dạy tại các trường: Trung học Công Lập Nguyễn Khuyến (Nam Định, 1951-1952), Chu Văn An (Hà Nội, 1953-1954), Trần Lục (Saigon, 1954-1960), Hiệu Trưởng Trường Trung Học Hà Tiên (1960-1961), Hồ Ngọc Cẩn (Saigon, 1961-1962), Trường Quốc Gia Sư Phạm Sài Gòn, Đại Học Văn Khoa Sài Gòn, Đại Học Vạn Hạnh Sài Gòn (từ 1962-1975). Ông cũng từng đi tu nghiệp về sư phạm tại Hoa Kỳ (1966-1968).

Thứ Tư, 5 tháng 11, 2025

CREATIVE WORLD OF SOUTH VIETNAM AND OVERSEAS 1975-2025 TO THE PRESENT Volume 1 and 2

NGÔ THẾ VINH – Translator ERIC HENRY

 This collection of books serves as a reminder to the world and to future generations that, after 1975, under the new authoritarian regime, Vietnam endured a dreadful and bitterly cold chapter in its history.


Với bộ sách này, để nhắc nhở với thế giới và các thế hệ tương lai rằng: sau 1975, dưới chế độ chuyên chính mới, đất nước Việt Nam đã có trải qua một thời kỳ băng giá tồi tệ đến như vậy.

Publishing Group
Việt Ecology Press & Văn Học Press
Language: English
Volume 2 – 744 pages
Publication date: Mid-November 2025 
Color ISBN: 979-8-3495-8793-1
B&W ISBN: 979-8-3495-8787-0
Available on Amazon.com & Bookstores

Thứ Ba, 14 tháng 10, 2025

Sinh Mệnh của Sông Mã, Sông Chu và Sông Lam - Dưới Bóng các Mỏ Đất Hiếm ở Lào

Phạm Phan Long

Lời giới thiệu : Mức asen cao được phát hiện trên sông Mê Kông, cảnh báo nguy cơ ô nhiễm kim loại nặng lan rộng ở Đông Nam Á. Các sông Mã, Chu và Lam của Việt Nam đang bị đe dọa bởi hoạt động khai thác đất hiếm ở Lào, tác động đến nguồn nước của hàng chục triệu người và di sảncổ đại văn hóa Đông Sơn.Việt Nam cần phối hợp ngoại giao, giám sát khoa học và vận động cộng đồng để bảo vệ các dòng sông này. Khác với sông Mê Kông được giám sát và hợp tác thông qua Ủy hội Sông Mê Kông (MRC), các dòng sông Mã, Chu và Lam lại không có bất kỳ hiệp ước quốc tế nào. Do đó, Lào và đối tác Trung Quốc không có nghĩa vụ pháp lý phải giảm thiểu ô nhiễm xuyên biên giới. Sự thiếu vắng các thỏa thuận ràng buộc này đòi hỏi Việt Nam phải hành động bảo vệ dân cư và sinh mệnh các dòng sông này.

Thứ Hai, 6 tháng 10, 2025

Các Mỏ Đất Hiếm ở Myanmar Đang Đầu Độc Các Dòng Sông Thái Lan

Cuộc khủng hoảng môi trường xuyên biên giới này đã ảnh hưởng đến sông Mekong, và các chuyên gia cảnh báo rằng chất ô nhiễm có thể lan tới cả Biển Đông.

TOM FAWTHROP

Lời Giới thiệu: Tom Fawthrop là nhà báo Anh, đã và đang theo dõi các vấn đề liên quan đến sông Mekong suốt 12 năm qua với vai trò nhà nghiên cứu, nhà hoạt động môi sinh và là giảng viên khách mời tại các trường đại học ở Cambodia, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Những bài viết của Tom được đăng trên nhiều tờ báo quốc tế như The Economist, The Diplomat và The Guardian. Tom đã từng là Bạn đồng hành với Nhóm Bạn Cửu Long / Hội Sinh Thái Việt (Việt Ecology Foundation)  trong nhiều năm. Tom Fawthrop được coi như là một trong những nhà báo đầu tiên lên tiếng sớm nhất về Thảm hoạ Môi trường do lượng chất độc thạch tín – arsenic đang thải ra từ các mỏ khai thác Đất Hiếm của Trung Quốc tại Myanmar (Miến Điện), không phải chỉ có các dòng sông Thái Lan bị ô nhiễm –  mà là một ảnh hưởng xuyên biên giới, lan tới con sông Mekong chảy qua các quốc gia Lào, Cambodia, và Việt Nam với Đồng Bằng Sông Cửu Long – một vựa lúa của Việt Nam với 20 triệu cư dân đang sống trên đó. Tom Fawthrop đã đồng ý và tâm đắc để bài viết của Anh chuyển ngữ sang tiếng Việt và được phổ biến rộng rãi trong và cả ngoài nước. NGÔ THẾ VINH

Chủ Nhật, 28 tháng 9, 2025

Đọc Ngô Thế Vinh Sau Thời Đốt Sách

Phan Tấn Hải


Tôi luôn luôn nhớ tới những trận đốt sách ở Miền Nam Việt Nam sau năm 1975, mỗi khi nhớ tới các công trình nghiên cứu của Võ Phiến, Nguyễn Mộng Giác, Ngô Thế Vinh... Họ không phải là những người chữa lửa. Thực sự, họ cũng là nạn nhân của một thời hậu chiến, khi các tác phẩm của họ cũng bị chính quyền mới thu vét để đốt. Họ là những người nhặt lại từ các trang giấy bị thiêu rụi để thu thập, tái hiện và lưu giữ các tác phẩm văn học Miền Nam trước 1975.

Thứ Hai, 8 tháng 9, 2025

ĐƯỜNG KHÂU NỐI THỜI GIAN: Giới thiệu Tuyển tập II chân dung văn nghệ sĩ của Ngô Thế Vinh

Nguyễn Văn Tuấn

"Tuyển tập II chân dung văn nghệ sĩ" là một công trình mới của Nhà văn Ngô Thế Vinh, giới thiệu 18  văn nghệ sĩ và nhà văn hoá thành danh thời trước 1975 ở miền Nam Việt Nam. Những tác phẩm, chân dung và chứng từ trong tuyển tập này minh chứng cho một nền văn nghệ nhân bản, năng động và đột phá đã bị bức tử sau biến cố 30/4/1975. Do đó, tuyển tập là một nguồn tham khảo quí báu về di sản của nền văn nghệ và giáo dục thời Việt Nam Cộng Hoà.

Thứ Năm, 4 tháng 9, 2025

Dinh Quang Anh Thai | Writer Ngo The Vinh

Stitched in Time: Ngô Thế Vinh’s Anthology II - Portraits of Literature, Art, and Culture

Ngô Thế Vinh’s Anthology II - Portraits of Literature, Art, and Culture is a masterful act of reclamation, a radiant arras woven from the lives and legacies of eighteenliterary, artistic, and cultural figures who defined South Vietnam’s vibrant intellectual scene before the cataclysm of April 30, 1975. This collection is not merely a gallery of portraits but a resolute stand against oblivion, preserving the humane, dynamic, and innovative spirit of the Republic of Vietnam (RVN). With a physician’s precision and an exile’s longing, Vinh crafts a narrative that resurrects a cultural heritage nearly erased by decades of suppression, offering readers a window into an era that was as fleeting as it was profound.

Chủ Nhật, 31 tháng 8, 2025

THẾ GIỚI SÁNG TẠO MIỀN NAM 1954 – 1975 và Hải Ngoại Tới Nay Tập 2

NGÔ THẾ VINH _ Dịch Giả TS ERIC HENRY 
Ra mắt Tháng 12, 2025 


Ngô Thế Vinh, bác sĩ, nhà văn, và nhà hoạt động môi trường; nguyên chủ bút tạp chí Tình Thương; là bác sĩ trong Liên đoàn 81 Biệt Cách Nhảy Dù thời Chiến tranh Việt Nam. Tiểu thuyết Vòng Đai Xanh của ông đoạt Giải Văn học năm 1971. Ông còn là một tác giả không mệt mỏi với các tác phẩm tiểu thuyết, phóng sự điều tra về sông Mekong và đồng bằng sông Cửu Long, cũng như các sách bình luận văn hóa như cuốn sách này. 

Chủ Nhật, 17 tháng 8, 2025

THƯ TỊCH GS TRẦN NGỌC NINH (BIBLIOGRAPHY)

Tiểu sử Giáo sư Trần Ngọc Ninh,

Website Viện Việt-Học:  http://www.viethoc.com/Ban-Ging-Hun/tran-ngoc-ninh

Giáo sư Trần Ngọc Ninh sinh năm 1923 tại Hà Nội. Ông theo học Y ‎khoa tại Hà Nội, rồi sang Pháp tiếp tục học, đỗ Thạc sĩ Y khoa tại Pháp (1961), có nhiều ‎công trình nghiên cứu Y khoa giá trị. Về nước, ông thành lập hai khoa giải phẫu trẻ em (Pediatric Surgery) và giải phẫu chỉnh trực (Orthopedic ‎Surgery)] đầu tiên tại Việt Nam, được xem là “khúc xương sống” của Y khoa miền Nam. ‎Vừa giảng dạy, vừa hành nghề, Giáo sư đã đào tạo nhiều môn sinh có khả năng thay ‎ông tiếp tục phát triển hai khoa này ở quê nhà. ‎

Vào thập niên 1960, ông giảng dạy bộ môn Văn hoá và Văn minh Đại cương tại Đại học ‎Vạn Hạnh. Ông cũng đã từng giữ chức vụ Tổng trưởng Văn hoá Xã hội, đặc trách Giáo ‎dục, trong chính phủ Việt Nam Cộng Hoà (1966-1967). ‎

Thứ Sáu, 15 tháng 8, 2025

GIÁO SƯ TRẦN NGỌC NINH 1923 -2025 VÀ ƯỚC VỌNG DUY TÂN

Lời giới thiệu: Giáo sư Trần Ngọc Ninh (1923–2025) là cựu giáo sư y khoa của Y khoa Đại học Đường Sài Gòn ngày xưa. Ông cũng là một cựu Thuyền Nhân, vượt biên năm 1977. Ông vừa mới qua đời ở California, và Bs Ngô Thế Vinh có viết một bài bằng tiếng Anh về cuộc đời và sự nghiệp của ông. Trong cuộc đời kéo dài hơn một thế kỉ, ông là hiện thân của một trí thức đích thực, kết hợp hài hòa giữa chuyên môn y khoa và những đóng góp cho văn hóa, giáo dục, và văn học Việt Nam. Từ những ngày đầu là sinh viên y khoa tại Hà Nội, đến vai trò giáo sư danh tiếng về phẫu thuật chỉnh hình và nhi khoa tại Sài Gòn, và sau này là một học giả văn hóa tại Mỹ, hành trình của ông phản ảnh sự tận tụy không ngừng nghỉ cho giấc mơ về một Việt Nam hiện đại, giàu bản sắc văn hóa. Qua bài viết này, Bs Ngô Thế Vinh ghi lại di sản đáng kinh ngạc của ông – sự nghiệp y khoa tiên phong, những tác phẩm ảnh hưởng về văn hóa Việt Nam, và tầm ảnh hưởng trường tồn với tư cách một học giả và nhà nhân văn, kết thúc bằng sự ra đi thanh thản ở tuổi 103 tại California. GS Nguyễn Văn Tuấn

*

Giáo sư Trần Ngọc Ninh đã ra đi thanh thản ở tuổi 103 vào ngày 16 tháng 7 năm 2025 tại Bệnh viện Hoag, thành phố Newport Beach, miền Nam California. Tin tức về sự qua đời của giáo chỉ được gia đình thông báo hai tuần sau đó, theo đúng nguyện vọng của thầy về một tang lễ Phật giáo vô cùng đơn giản,được tổ chức riêng tư trong phạm vi gia đình. Không có cáo phó, không có điếu văn, và gia đình đã thực hiện đúng những gì thầy mong muốn. Thầy được an táng tại nghĩa trang Loma Vista Memorial Park, thành phố Fullerton, cách Little Saigon khoảng 20 km, bên cạnh phần mộ của người vợ quá cố, mất vào năm 2020 trong thời kỳ đại dịch Covid-19. Bia mộ của thầy rất giản dị, không ghi học hàm hay danh hiệu – chỉ khắc tên thầy và pháp danh “Orgyen Karma, biểu tượng cho hoạt động giác ngộ”.

Thứ Tư, 13 tháng 8, 2025

PROFESSOR TRẦN NGỌC NINH 1923 - 2025 AND HIS DREAM OF MODERNITY

Professor Trần Ngọc Ninh peacefully passed away at the age 103 on July 16, 2025 at Hoag Hospital, in Newport Beach, Southern California. News of his passing was only shared by his family two weeks later, in accordance with his wish for an extremely simple Buddlish funeral held privately within the family. There was no obituary, no eulogy and the family faithfully fullfilled his wishes. He was laid to rest at Loma Vista Memorial Park in Fullerton, approximately 20 km from Little Saigon, beside the grave of his late wife, who passed away in the year 2020 during the Covid-19 pandemic. His gravestone is remarkably simple, bearing no titles or honors – only his name and his Dharma name “Orgyen Karma, symbolizing enlightened activity”.

*

I dream of a Việt Nam at peace, and moving forward on the basis of the spiritual values that our history has thrust into the cultural heritage of our land. I have spent my whole life trying to contribute to this dream. Trần Ngọc Ninh, A Dream of Modernity, 2012

Image 1: left side: I visited Professor Trần Ngọc Ninh in Huntington Beach on June 21 & 29 of 2018, At the age of 95 his mind was still alert and sharp. On the table are issues of the journal Medicine & Compassion (Tình Thương; 1963-1967) with many articles by the Professor; right side: Professor Trần Ngọc Ninh inscribing a book he is presenting to Ngô Thế Vinh, What is to Be Done (Làm Gì; 1979). Next to him is the work Raising Scars (Nuôi Sẹo) from Thư’s Manuscript Library given to Prof.Trần Ngọc Ninh by Trần Hoài Thư. [personal archives of Ngô Thế Vinh]   

Thứ Tư, 6 tháng 8, 2025

Creative World Of South Vietnam And Overseas 1954 – To The Present – Volume 1

CREATIVE WORLD OF SOUTH VIETNAM AND OVERSEAS
1954 – 1975 TO THE PRESENT

Author: Ngô Thế Vinh
Translator: Eric Henry

Copy Editor: Trần Thị Nguyệt Mai
Jacket Painting by Tạ Tỵ
Cover Design by Uyên Nguyên
Publishing Group: Việt Ecology Press & Văn Học Press

Language: ‎ English
Print length: ‎628 pages
Softcover – color: $55 USD
Softcover – black & white: $45 USD

Books are released on https://www.amazon.com for color version
and https://www.amazon.com for black & white version

Reviews:

  • Dr. Eric Henry, translator

This book is a translation of a collection of personal, literary, and journalistic vignettes of Vietnamese individuals who have made notable contributions to literature, art, and science. It is a rich source of information on the social, cultural, and political history of South Vietnam, as well as the individual careers of its human subjects.
The people described for the most part came into prominence in the period 1954 – 1975. After the fall of the South to North Vietnamese forces in 1975, most of them were imprisoned for some number of years in communist reeducation camps after 1975. Later, in the 1980s, some of them made their way to the U.S., and most continued to be creatively active.

  • Trịnh Y Thư, writer, poet

The book entitled Creative World of the South Vietnam and Overseas 1954-1975 to the Present (2025) originally known as Portraits of Literature, Art, and Culture written by the eminent writer Ngô Thế Vinh with English translation by the American scholar Eric Henry is a unique book in a sense that it presents to the general readers the fresh images of many personalities including writers, novelists, poets, journalists, painters, musician and other cultural figures, who, by all accounts, have been among the most respected and influential intellectuals in Vietnam.

  • Dr. Nguyễn Duy Chính

This book is a valuable trove of rare and authentic information, vividly portraying more than one generation of writers from South Vietnam. Dr. Eric Henry’s translation closely follows the original, though inevitably, some culturally rich Vietnamese details could not be fully conveyed. Even so, it remains a commendable effort by a foreign scholar deeply devoted to Vietnamese culture.
A book well worth having on the shelf of anyone who still holds memories of a historical period slowly fading into oblivion.

  • Huy Văn Trương, writer

A few years ago, I read the work “Portrait of Literature, Art and Culture” by Writer, Doctor Ngo The Vinh. At that time, I knew that this was a work of special value in Vietnamese literature, because it contained many rare documents that could not be found anywhere else. And I hoped that this work would be translated into English, so that the young generations of Vietnamese born after 1975 abroad who are not fluent or do not know Vietnamese will better understand the misfortunes that happened to the Literature and Culture of South Vietnam during the period 1954-1975. This was the period when the North Vietnamese Communists, after taking over the South, mercilessly destroyed and erased everything written during this period.
Time passes quietly and quickly, it has been eight years, today in August 2025, I hold in my hand the English translation of the book “Portrait of Literature, Art and Culture”. Translated from Vietnamese into English, the book is no longer in the small environment of the Vietnamese exile community in the world, but it has changed to respond or, more accurately, adapt to a new, vast and open environment outside. From now on, the book will stand side by side with the classic works from all over the world. “CREATIVE WORLD OF SOUTH VIETNAM AND OVERSEAS 1954-1975 TO THE PRESENT”. That is the title when the book was translated into English. The translator is Eric Henry, he is a PhD at Yale University, specializing in Chinese and Vietnamese literature.
Compared to the Vietnamese version, the translation has nearly one hundred more pages about Musician Pham Duy and the interesting meeting between the author and the translator about eight years ago at the home of Pham Le Huong, a Master in Library Science. That meeting was the reason for the birth of the translation “Portrait of Literature, Art and Culture.”
I have read and had in my hands the original Vietnamese version of the above book by Writer Ngo The Vinh for several years. The title of the book and the content are completely consistent with each other, because when Vietnamese people read the book, they will immediately understand that the author has drawn portraits of artists, writers and cultural figures of South Vietnam during the period of war between Communist North Vietnam and South Vietnam.
When translating “Portraits of Literature, Art and Culture” into English, the title of the book seems quite vague to foreign readers, because they will wonder: whose portrait? Are they British, French or American? For this reason, I think the title of the English translation has been changed to CREATIVE WORLD OF SOUTH VIETNAM AND OVERSEAS 1954-1975 TO THE PRESENT. Thus, foreign readers will immediately understand “The creative world of South Vietnam from 1954-1975 and overseas until today”.
Here I would like to reiterate that the translator is a PhD, a scholar specializing in Chinese and Vietnamese culture. With such a reputation and degree, if the translator translates an empty, valueless work, it is no different than digging his own grave.
When Eric Henry chose to translate the book “Portrait of Literature, Art and Culture”, this work was already evaluated through the selection of a Doctor of Literature specializing in Chinese and Vietnamese literature.
– Writer Ngo The Vinh, a giant in the literature of South Vietnam with dozens of great works, starting from the work Storm Clouds in 1963 until today, including Portrait of Literature, Art and Culture. This work is a brilliant picture with many colors depicting the portraits of the Artists and Culture of South Vietnam from 1954 to 1975. After 1975, if these people remained in Vietnam, they would be persecuted and tortured by the Vietnamese Communists and sent to re-education camps in the deep forests and mountains, while others would have to cross the sea to seek freedom on old, fragile, and rotten ships.
Today, out of the one hundred million Vietnamese people, how many know that during the 21 years from 1954 to 1975, South Vietnam had a brilliantly developed culture. This culture was destroyed by the book-burning fire of the Vietnamese Communists?
“Portrait of Literature, Art and Culture” by writer Ngo The Vinh is a timely work that appears to leave behind for posterity “A creative world of South Vietnam in the period 1954-1975 and after 1975 overseas until today.”
A book with two titles was published to reveal what the Vietnamese Communist Party deliberately covered up, concealed, and destroyed during more than 70 years of ruling Vietnam.


Thứ Tư, 2 tháng 7, 2025

HỒ NHĨ HẢI HỒI SINH - Một Thí điểm của Khoa học Môi trường, Một Thành công của Nền Văn minh Sinh thái

Ngô Thế Vinh

LGT: Tôi trân trọng giới thiệu bài viết đặc sắc của Nhà văn Ngô Thế Vinh về sự hồi sanh ngoạn mục của hồ Nhĩ Hải bên Tàu. Với chiến lược khoa học, quyết tâm chánh trị và sự đồng lòng của cộng đồng, từ một hồ bị ô nhiễm nặng nề nay đã trở thành biểu tượng của sự phục hồi môi trường. Trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng về ô nhiễm nguồn nước tại nhiều sông hồ, câu chuyện hồi sanh của hồ Nhĩ Hải đem lại một bài học quí giá. Bài viết này không chỉ kể lại hành trình kì diệu của hồ Nhĩ Hải mà còn cung cấp những giải pháp thực tiễn, có thể là những điểm tham chiếu cho Việt Nam trong nỗ lực bảo vệ và phục hồi các nguồn nước quí giá. Nguyễn Văn Tuấn




Hình 1: (trên) Bản đồ lưu vực hồ Nhĩ Hải; (dưới) Hình ảnh hải thái hoa, một loài cây sống dưới nước rất đặc thù của vùng cao nguyên Vân Nam, hoa trắng tinh khôi với cánh trắng nhuỵ nở trên mặt nước, nhìn từ xa như những cánh sao rơi. Hải thái hoa rất kén nước, chỉ có thể sống được trong các hồ nước sạch, không bị ô nhiễm.

Tom Mollenkopf, Chủ tịch Hiệp hội Nước Quốc tế IWA (International Water Association) nhận định rằng: “Dự án đổi mới kiểm soát ô nhiễm hồ Nhĩ Hải và Phát triển Lưu vực đã cung cấp những hiểu biết quan trọng cho lĩnh vực môi trường nước toàn cầu”.  Dự án được đánh giá là xuất sắc và đã được trao tặng Huy chương Bạc tại Đại hội Triển lãm Nước Thế giới.  [Copenhagen 08.2022]

Phan Nhạc, sinh năm 1960,là một thứ trưởng trẻ nhất trong chính phủ Trung Quốc, người đi đầu trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Trước một nhóm sinh viên trẻ, ông đã thẳng thắn phê phán: "Mô hình phát triển kinh tế hiện tại của chúng ta là không bền vững. Ô nhiễm môi trường đã hạn chế nghiêm trọng tăng trưởng kinh tế, và bất công xã hội dẫn đến bất công môi trường, đến lượt nó lại làm trầm trọng thêm bất công xã hội, tạo ra một vòng luẩn quẩn gây ra bất hòa xã hội”. [2007, Pan Yue 潘岳]

Chủ Nhật, 22 tháng 6, 2025

Nhà máy lọc nước thải lớn nhất thế giới tại Orange County, California - Giải pháp tiềm năng cho Đồng bằng sông Cửu Long

Phạm Phan Long, P.E.
June 20, 2025

Giới thiệu về Ground Water Replenishment System (GWRS)

Hình 1: Nhóm tham quan GWRS 2025, từ phải KS Phạm Phan Long, BS Ngô Thế Vinh, TS Lê Anh Tuấn (ĐH Cần Thơ), KS Mehul Patel, Executive Director of Operation, KS Ngô Minh Triết, BS Nguyễn Văn Hưng, Th.S Thái Vĩnh Khiêm.

Tại thành phố Fountain Valley, Orange County, California, nhà máy Ground Water Replenishment System (GWRS) là công trình lọc nước thải tiên tiến lớn nhất thế giới, với tổng kinh phí 1 tỷ USD. Đây là dự án kế thừa những thành tựu từ Water Factory 21, được hoàn thành sau 16 năm xây dựng. GWRS xử lý 500.000 m³ nước thải mỗi ngày (130 triệu gallon), cung cấp nước uống tinh khiết cho 2,5 triệu dân, giải quyết nạn xâm mặn và bảo đảm nguồn nước ổn định trước hạn hán – vấn đề tồn tại hơn một thế kỷ tại đây. Orange County, cũng là nơi có cộng đồng người Việt hải ngoại lớn nhất thế giới (chiếm 10% dân số), đã trở thành hình mẫu cho các giải pháp nước sạch toàn cầu.

GWRS là một kỳ tích kỹ thuật, vượt qua nhiều thách thức chưa từng có. Dự án đòi hỏi sự đồng thuận từ cộng đồng để chấp nhận sử dụng nước tái chế từ nước thải. Nhờ chiến dịch truyền thông hiệu quả và tham vấn công khai, cùng cam kết của các chuyên gia về chất lượng nước vượt tiêu chuẩn Direct Potable Reuse (DPR) của California – nghiêm ngặt hơn tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – GWRS đã giành được niềm tin của người dân. Tiêu chuẩn DPR yêu cầu giảm tải vi rút xuống 1 phần nghìn tỷ và các mầm bệnh như Giardia, Cryptosporidium xuống 1 phần mười tỷ, sạch hơn nhiều so với yêu cầu 1 phần triệu của WHO cho nước mặt hoặc nước ngầm.

Thứ Bảy, 24 tháng 5, 2025

Kết Từ cho Bản Tiếng Anh _ Trịnh Y Thư

Thế Giới Sáng Tạo Miền Nam Việt Nam 1954-1975

và ở Hải Ngoại Đến Nay 



TRỊNH Y THƯ



Sinh 1952 tại Hà Nội. Viết văn, làm thơ, dịch. Nguyên Chủ bút tạp chí Văn Học (California). Đương chăm sóc cơ sở xuất bản Văn Học Press; Chủ bút Việt Báo Weekly. Tác phẩm dịch đã xuất bản: Đời nhẹ khôn kham (The Unbearable Lightness of Being - Milan Kundera); Căn phòng riêng — Virginia Woolf; Jane Eyre — Charlotte Brontë; Gặp gỡ với định mệnh - nhiều tác giả; Tập sách cái cười & sự lãng quên (The Book of Laughter and Forgetting – Milan Kundera). Sáng tác đã xuất bản: Người đàn bà khác (tập truyện); Chỉ là đồ chơi (tạp bút); Phế tích của ảo ảnh (thơ); Theo dấu thư hương (tạp luận), Đường về thủy phủ (tiểu thuyết). Hiện định cư tại California, Hoa Kỳ. Photo by Nguyễn Bá Khanh 


 

1.

 

Cuốn sách này có tựa đề Creative World of South Vietnam 1954-1975 and Overseas to Present (2025) / Thế Giới Sáng Tạo Miền Nam Việt Nam 1954-1975 và Ở Hải Ngoại Đến Nay (2025), là bản dịch của cuốn sách ban đầu được gọi là Chân Dung Văn Học Nghệ Thuật & Văn Hóa của tác giả nổi tiếng Ngô Thế Vinh. Bản dịch tiếng Anh của học giả người Mỹ, Tiến sĩ Eric Henry. Đây là một cuốn sách độc đáo, theo nghĩa là nó trình bày cho độc giả nói chung những hình ảnh mới mẻ về nhiều nhân vật bao gồm nhà văn, tiểu thuyết gia, nhà thơ, nhà báo, họa sĩ, nhạc sĩ và các nhân vật văn hóa khác, những trí thức được kính trọng và có ảnh hưởng nhiều nhất ở Việt Nam.

Các chân dung văn học nghệ thuật và văn hóa, qua giọng văn đầy thân ái và nhân hậu của nhà văn Ngô Thế Vinh, là một công trình biên soạn phong phú tư liệu, một tập hợp quý hiếm quy tụ những khuôn mặt văn nghệ và văn hóa tiêu biểu của một thời đại vốn được xem là nhiễu nhương nhất của dân tộc, suốt nửa sau thế kỷ XX cho đến nay. Ngô Thế Vinh không khoác áo nhà phê bình, ông không làm kẻ đứng trên bục giảng nghiêm khắc phê phán tác phẩm hay sự nghiệp mỗi văn nghệ sĩ được nhắc đến. Ông không làm thế, bởi họ chẳng phải ai xa lạ mà chính là những bằng hữu văn nghệ, những vóc dáng tài năng, gần như trọn đời người, đã cùng ông dấn thân trên những chặng đường trắc trở nhất, trong những điều kiện ngặt nghèo nhất, để xây dựng một nền văn nghệ nhân bản đích thực và có giá trị nghệ thuật cao cho dân tộc. Ông mượn tác phẩm của họ như cái cớ để ngồi xuống nhẩn nha lần giở từng trang ký ức bộn bề, len lỏi vào từng ngõ ngách tâm hồn dưới lớp bụi dày thời gian, cố tìm lại những cung bậc hoài niệm mù tăm để làm nên những trang viết thật đẹp, thật ấm áp tình bằng hữu, thật chan chứa tình người. Tất cả những gì ông viết trong cuốn sách gần như chỉ là những nét phác họa đại cương về con người, khung cảnh sống, hoàn cảnh sáng tạo của những văn nghệ sĩ, mà chính ông cũng là một thành viên. Đan xen vào đấy là những không gian và thời gian kỷ niệm, đầy ắp kỷ niệm, kỷ niệm nào cũng được nâng niu, trân quý như món bảo vật khó tìm. Tuy thế, đọc kỹ hơn, chúng ta có thể cảm nhận ra một điều, là bên dưới lớp sắc màu tương đối hiền hòa, dịu êm ấy là niềm xác tín chắc nịch, một cái nhìn quả quyết cộng thêm chút tự hào, về một nền văn nghệ, văn hóa miền Nam Việt Nam tự do thời kỳ 54-75 và, trong chừng mực nào đó, vẫn tiếp nối ở hải ngoại, mà sự đột phá về các mặt tư tưởng, nghệ thuật, nhân sinh, tưởng như chưa thời nào qua mặt nổi.

Thứ Năm, 22 tháng 5, 2025

Creative World of South Vietnam 1954-1975 and Overseas to the Present (2025)

EPILOGUE

by Trịnh Y Thư



 

1.

This book, entitled Creative World of South Vietnam 1954-1975 and Overseas to the Present (2025), originally known as Literary, Artistic, and Cultural Portraits, by the eminent author Ngô Thế Vinh with English translation by the American scholar Eric Henry is a unique book, in the sense that it presents to the general readers fresh images of many personalities including writers, novelists, poets, journalists, painters, musicians and other cultural figures, who, by all accounts, have been among the most respected and influential intellectuals in Vietnam. 

 

Endowed throughout with the author’s warm, story-telling style, Ngô Thế Vinh’s book is a rich compilation of documents, a rare collection of portraits of literary and cultural figures of an era considered the most turbulent in the nation from the second half of the 20th century until now. Ngô Thế Vinh does not pretend to be a critic. He does not stand on a podium to criticize the works or careers of the figures he writes about. One reason for this is that they are not strangers to him but friends in art, talented figures who in the most difficult conditions devoted almost their entire lives to the creation of a humane and artistically significant body of literature, art, and music for the nation. From the depth of his memories, the author penetrates every corner of his and their souls, sometimes from under the thick layer of the dust of time, trying to find just the right tones with which to create his beautiful, nostalgic pages, filled with the warmth of friendship, and with all manner of humanity. The studies in this book all have the character of sketches that convey the living environment, the creative circumstances, of his subjects who, like him, were artists and intellectuals. Interwoven with his narratives are spaces and times filled with memories, with each memory being cherished and treasured like a precious object. However, if we read attentively, we can detect another element in these accounts:  beneath the relatively gentle, soft layer of color on the narrative surface, there is a firm conviction, a resolute view, plus a bit of pride, concerning a body literature, art and science that developed freely in Vietnam in the period from 1954 to 1975 and which, to some extent, continues to exist overseas, whose breakthroughs in terms of ideology, art, and human life seem never to have been surpassed.

Thứ Năm, 8 tháng 5, 2025

Rising Asia Journal, Summer Issue May 2025

Kết Từ 
Thế Giới Sáng Tạo Miền Nam 1954 – 1975 
Những thăng trầm của một dân tộc
với năng khiếu nghệ thuật mãnh liệt
                                                                

Các bài viết của Bác sĩ Vinh được đưa vào số báo Rising Asia này đều là bằng chứng chi tiết về một sự kiện lịch sử quan trọng: chính quyền do nhà nước mới Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam sau khi đánh bại miền Nam vào năm 1975 đã sử dụng mọi biện pháp trong khả năng để xóa bỏ nền văn hóa đã ra đời dưới thời Cộng hòa Miền Nam trong giai đoạn 1954 đến 1975. Trong cả hai lĩnh vực văn học và nghệ thuật thị giác, nỗ lực này ít nhất đã thành công tạm thời; chỉ có một vài tập truyện và bài viết rải rác, một vài bức tranh và tác phẩm điêu khắc lạc lõng từ thời kỳ đó đã quay trở lại đất nước trong nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ khi chiến tranh kết thúc. Nhưng bản chất của các hệ thống chính trị xã hội không phải là tĩnh tại; chúng tiến hóa. Có thể vào một thời điểm nào đó trong nửa thế kỷ tới, văn học và nghệ thuật của Cộng Hòa Miền Nam sẽ không đặt ra thách thức chính trị đối với chế độ Việt Nam sau này và do đó, sẽ được chấp nhận lại vào nền văn hóa. Tuy nhiên, điều này vẫn chưa xảy ra.

Điều đáng chú ý là ở một lĩnh vực, nỗ lực xóa bỏ văn hóa Miền Nam của chế độ mới đã hoàn toàn thất bại: lĩnh vực ca khúc đại chúng. Chế độ chắc chắn đã làm hết sức mình trong những năm đầu để xóa bỏ âm nhạc miền Nam. Cá nhân tôi có quen một ca sĩ đã bị giam cầm mười năm vì bị bắt gặp đang nghe một bài hát có đặc tính "tiểu tư sản". Chế độ muốn âm nhạc phải có tinh thần cách mạng và mang tính quần chúng. Nó đã không liên quan gì đến sở thích cá nhân. Một đối tượng cụ thể bị chỉ trích là "nhạc vàng", một loại nhạc buồn được hình thành nhằm xoa dịu thần kinh mệt mỏi của những khách hàng trong quán cà phê và quán bar. Nó được sản xuất và trình diễn rất nhiều dưới thời Cộng hòa. Sự phản đối của nhà nước đối với loại nhạc này một phần dựa trên một mê tín cổ xưa của Trung Hoa, rất có ảnh hưởng ở Đông Á, theo đó, loại nhạc không phù hợp có thể khiến một quốc gia hoặc triều đại sụp đổ, trong khi loại nhạc phù hợp có thể khiến một quốc gia hoặc triều đại hưng thịnh. Có một tên gọi tiếng Trung Hoa cho loại nhạc không đúng này là: wáng guó zhī yīn 亡國之音, (vong quốc chi âm) hay “nhạc mất nước”. Nhưng trong nhiều thập niên hiện nay, “nhạc mất nước”, một thể loại chủ yếu gồm các bài hát được sáng tác dưới thời Cộng hòa, đã hoàn toàn thắng thế ở Việt Nam. Chế độ này đã nỗ lực quảng bá “nhạc đỏ”—những giai điệu vui tươi, hào hùng, lạc quan do những người đồng chí hân hoan hát—nhưng nhạc vàng mới là thể loại mà mọi người thích nghe nhất.

EPILOGUE _ VIETNAMESE CULTURAL HISTORY

 RISING ASIA JOURNAL _ SUMMER ISSUE MAY 2025

THE CREATORS OF SOUTH VIETNAM 

AT HOME AND ABROAD


The Vicissitudes of an Intensely Artistic People



Rising Asia Journal, Volume 5, Issue 2
Summer, May to August 2025 
 


The articles by Dr. Vinh included in this issue of Rising Asia all bear detailed witness to a significant historical fact: the government set up by the new state of the Socialist Republic of Vietnam subsequent to vanquishing the South in 1975 used every means in its power to extinguish the culture that had come to life under the Southern Republic in the period 1954 to 1975. In the two realms of literature and the visual arts, this effort has been at least temporarily successful; only a few stray stories and articles, and a few stray paintings and sculptures from that period have made their way back into the country during the half-century that has elapsed since the end of the war. But sociopolitical systems are not by their nature static; they evolve. It is possible that at some point during the coming half-century the literature and art of the Southern Republic will not pose a political challenge to some later Vietnamese regime and, hence, will be reaccepted into the culture. This, however, has not as yet occurred.

It is worth noting, however, that in one area the regime’s effort to eradicate the culture of the south utterly failed: the area of popular song. The regime certainly did its best in its early years to eradicate the music of the south. I am personally acquainted with a singer who was imprisoned for ten years as a consequence of having been caught listening to a song with “petty-bourgeois” characteristics. The regime wanted music to be revolutionary in spirit and to have a mass character. It was supposed to have nothing to do with merely personal desires. A particular object of opprobrium was “yellow music” (nhạc vàng), a type of formulaically morose music designed to soothe the tired nerves of people in cafés and bars. It was produced and performed in great profusion under the Republic. The opposition of the government to this type of music was based in part on an ancient Chinese superstition, very influential in East Asia, according to which music of the wrong sort can bring a nation or dynasty to ruin, whereas music of the right sort can cause a nation or dynasty to flourish. There was a Chinese name for music of the wrong sort: wáng guó zhī yīn 亡國之音, or “nation-destroying music.” But for several decades now, “nation-destroying music,” a category mainly composed of songs created under the Southern Republic, has completely triumphed in Vietnam. The regime has made efforts to promote “red music” (nhạc đỏ)—jolly, martial, optimistic tunes sung by happy comrades—but yellow music is what people overwhelmingly prefer to listen to.


Thứ Năm, 24 tháng 4, 2025

TRUNG TÁ BIỆT CÁCH DÙ VŨ XUÂN THÔNG

          MỘT CHIẾN BINH, MỘT BẠN HIỀN VỪA RA ĐI


Hình 1: Tốt nghiệp khóa 17 trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt 1963, Vũ Xuân Thông tình nguyện gia nhập Lực Lượng Đặc Biệt, một binh chủng mới của quân lực Việt Nam Cộng Hòa thời bấy giờ. Hình trên là Đại Úy LLĐB Vũ Xuân Thông khi đang là Liên Toán Trưởng Thám Sát của Trung Tâm Huấn Luyện Hành Quân Delta, sau này, sát nhập với Tiểu Đoàn 81 để trở thành Liên Đoàn 81 Biệt Cách Nhảy Dù, một lực lượng tổng trừ bị thiện chiến trực thuộc Bộ Tổng Tham Mưu. [nguồn: LĐ81 BCNDLLĐB]