Thứ Ba, 6 tháng 10, 2026

Fifteen Years On, the “Cow’s Tongue” Is Still Creeping into Science



How a disputed nine-dash line became ten, and why its quiet appearance in scientific papers still matters.


NGUYEN VAN TUAN 



Today, a friend of mine who serves as an editor of an international journal in automation engineering told me something that stopped me in my tracks. While reviewing a manuscript submitted by a group of Chinese authors, he noticed a map of China that included a ten-dash line across the South China Sea.

Let me emphasize that: ten dashes (see figure, Philippine Daily Inquirer), not the nine dashes we had seen over the years.


Figure 1: Ten dashes, not the nine dashes we had seen over the years. 
[Source: Philippine Daily Inquirer] 


More importantly, the map had absolutely nothing to do with the scientific question addressed in the paper.

Hearing this took me straight back to 2011.


A story from fifteen years ago


In October 2011, I joined a number of Vietnamese colleagues overseas in raising concerns about Chinese authors inserting the so-called “cow’s tongue”, or nine-dash line, into papers published in international scientific journals.

At the time, I drafted a petition objecting to this practice. It was signed by 57 Vietnamese scientists, engineers and professionals living and working around the world, and sent to Nature and several other international scientific journals.

On 19 October 2011, Nature journalist David Cyranoski contacted us about the petition. After speaking with several of those involved, he published a substantial article entitled “Angry words over East Asian seas” [1].






The none-dash line map in 2011

The article examined how territorial disputes in the South China Sea were beginning to spill over into the scientific literature. Nature referred specifically to the letter signed by the 57 Vietnamese scientists and professionals, which argued that the inclusion of such maps risked turning scientific journals into instruments for legitimising a unilateral territorial claim.

Nature also asked for my views. I argued that maps published in scientific journals should be treated as scientific data and subjected to verification before publication. I also made a statement that, fifteen years later, I still stand by:


“The publication of such a map represents an abuse of science.”


What was particularly revealing was that Nature investigated why some Chinese authors were including these lines in their maps. One author responded that the figure “is requested by the Chinese government.” Another explained that Chinese researchers were required to do so in order to comply with Chinese law.

So, at least in the cases examined by Nature in 2011, the inclusion of these maps was not simply an innocent cartographic choice.


Nature‘s position


On the same day that Cyranoski’s article appeared, Nature published an editorial entitled “Uncharted territory” [2]. Its message was unambiguous: maps used to advance disputed territorial claims have no place in scientific papers.

The editorial pointed out that maps in some papers by Chinese authors contained a dashed line enclosing almost the entire South China Sea, even though the line often had no relevance whatsoever to the science being reported. Nature regarded the inclusion of such a line as a political statement rather than a scientific one.

Its position was sensible. If a disputed territory is genuinely relevant to a study, a journal can identify the area explicitly as “under dispute.” But if the territorial claim has nothing to do with the research, there is no scientific reason for it to appear at all.

From nine dashes to ten

In 2011, the controversy concerned the nine-dash line, commonly known in Vietnamese as the “cow’s tongue”.

Since then, the story has changed. On 28 August 2023, China’s Ministry of Natural Resources released its 2023 “standard map” [3]. Three days later, at a regular press conference of the Chinese Ministry of Foreign Affairs, Reuters asked a very specific question: why did the 2023 map show ten dashes, when the map China submitted to the United Nations in 2009 had shown nine?

The Chinese Foreign Ministry spokesperson did not dispute the discrepancy. Instead, he said that the relevant Chinese authorities regularly issue “standard maps” and urged other countries to view the matter in an “objective and rational” manner. What exactly that means is anybody’s guess. Reuters also noted that Malaysia, the Philippines and India had objected to the new map.

Indeed, in the official Chinese Foreign Ministry press conference of 31 August 2023, Reuters explicitly referred to the new map as showing “a 10-dash line in the South China Sea.”

What concerns me now is that this ten-dash map has found its way into a scientific manuscript.


Why should this matter?


A map in a scientific paper is not decoration; it forms part of the scientific record. It is archived, downloaded, cited, reproduced in other papers, used in lectures and reviews, and incorporated into databases.

When an image is repeated often enough in publications carrying scientific authority, readers may gradually begin to accept it as an ordinary geographical fact.

That is what I would call normalisation through repetition.

Someone reading a paper on climate, agriculture, engineering or medicine is unlikely to be thinking about territorial disputes in the South China Sea. They glance at the map for a few seconds and move on to the results. Reviewers may do the same. Editors may do the same.

A dashed line can therefore slip through peer review precisely because it is not central to the scientific question. Yet after appearing hundreds or thousands of times, a disputed claim can begin to acquire the appearance of an accepted geographical boundary.


The legal position



In 2016, the arbitral tribunal constituted under the United Nations Convention on the Law of the Sea, in the case brought by the Philippines against China, considered the nine-dash line directly.

The Tribunal did not rule on sovereignty over the islands, nor did it delimit maritime boundaries between states. It did, however, conclude that China’s claims to “historic rights”, resource rights and jurisdiction within the areas enclosed by the nine-dash line had no legal effect to the extent that they exceeded the maritime entitlements provided for under UNCLOS [4-5].

That distinction matters. Presenting the nine-dash line, or its ten-dash variant, in a scientific figure as though it were an ordinary territorial boundary is therefore liable to mislead readers.


A question of science


I think two issues need to be separated.

The first concerns competing claims to sovereignty and maritime jurisdiction in the South China Sea. Those are matters of international law, history and relations between states.

The second concerns the standards of scientific publishing. Here the principle should be straightforward:

A disputed territorial claim should not be presented as an established geographical fact, particularly when it has no relevance whatsoever to the scientific question being investigated.

If a study genuinely concerns a disputed region, the authors may need to show the area on a map and clearly identify its disputed status.

But if a paper is about engineering, medicine, or any other field in which the disputed boundary has no bearing on the science, why is the line there at all?

That is the question editors and reviewers should be asking.


Look closely at the maps


Fifteen years ago, after we raised this issue, both Nature and Science reconsidered how journals should deal with maps containing disputed territorial claims.

Nature explicitly urged authors to “depoliticize” their papers and to avoid contested cartographic markings when those markings were unnecessary to the science.

Science likewise stated that the journal took no position on jurisdictional claims and that it was reviewing its map-acceptance procedures to ensure that publication did not create the impression that the journal endorsed one side in a territorial dispute. This response was reported in Cyranoski’s Nature article.

Clearly, however, the problem has not disappeared.

So, I would like to make a simple suggestion to colleagues who serve as editors and reviewers for international journals: Whenever you see a map of China, the South China Sea, or Southeast Asia in a manuscript, spend a few extra seconds looking at it carefully. Ask three questions:

(a) Is this line necessary to the scientific content of the paper?

(b) Is it an internationally recognised boundary, or is it a disputed territorial claim?

(c) If it has no relevance to the research, why has it been included in the paper?

Peer review usually focuses on the research question, methods, analysis and interpretation. Perhaps we should also pay attention to seemingly minor details on maps.

A small line in a scientific paper can amount to a claim of sovereignty being inserted into the scientific record without most readers ever noticing.

In 2011, I joined many colleagues in speaking out about this issue. When Nature asked for my view, I said that publishing maps of this kind could constitute an abuse of science.

Fifteen years later, I still hold that view.

I simply did not expect that in 2026 I would have to write about the same issue again.

Back then, there were nine dashes. Today, rather arbitrarily, there are ten. The very arbitrariness of that change is itself revealing. It suggests that this is not a boundary established on any clear scientific, geographical or legal basis, but a claim that can be redrawn to suit a political purpose.


TUAN VAN NGUYEN 
Sydney, October 5, 2026 


_______________

References

[1] Cyranoski D. Angry words over East Asian seas. Nature. 2011;478:293–294. Published 19 October 2011. DOI: 10.1038/478293a.

[2] Uncharted territory. Nature. 2011;478:285. Editorial, 19 October 2011. DOI: 10.1038/478285a.

[3] Ministry of Foreign Affairs of the People’s Republic of China. Foreign Ministry Spokesperson Wang Wenbin’s Regular Press Conference on August 31, 2023. Reuters’ question at the briefing refers explicitly to the “10-dash line”.
https://www.fmprc.gov.cn/eng/xw/fyrbt/lxjzh/202405/t20240530_11347588.html

[4] Permanent Court of Arbitration. The South China Sea Arbitration, The Republic of the Philippines v. The People’s Republic of China. Award of 12 July 2016.
https://docs.pca-cpa.org/2016/07/PH-CN-20160712-Award.pdf

[5] Boston Political Review. China’s New Map: The 10-Dash Line. 22 December 2023.
https://www.bostonpoliticalreview.org/post/china-s-new-map-the-10-dash-line



*

“Đường lưỡi bò” vẫn len vào khoa học 
– 15 năm sau


Hôm nay, một người bạn của tôi là editor của một tập san quốc tế về kĩ thuật tự động, kể cho tôi nghe một chuyện làm tôi giật mình. Trong một bản thảo bài báo khoa học do một nhóm tác giả Trung Quốc gởi đến, anh phát hiện một bản đồ Trung Quốc có đường 10 đoạn trên Biển Đông.

Xin nhấn mạnh: 10 đoạn, không phải 9 đoạn trước đây.



Hình 1: Đường lưỡi bò 10 đoạn của China. [Nguồn: Philippine Daily Inquirer.]


Điều đáng nói là bản đồ đó chẳng có liên quan gì đến câu hỏi khoa học của bài báo.

Nghe chuyện, tôi có cảm giác như mình quay lại năm 2011.


Câu chuyện từ 15 năm trước

Tháng 10/2011, tôi cùng nhiều đồng nghiệp Việt Nam ở nước ngoài lên tiếng về việc các tác giả Trung Quốc đưa “đường lưỡi bò” vào các bài báo khoa học quốc tế.

Lúc đó, tôi là người soạn một thỉnh nguyện thư phản đối việc này. Lá thư được 57 nhà khoa học, kĩ sư và chuyên gia người Việt đang sống và làm việc ở nhiều nước kí tên, rồi gởi đến Nature và một số tập san khoa học quốc tế.

Ngày 19/10/2011, nhà báo khoa học David Cyranoski của Nature tìm đến chúng tôi để phỏng vấn về bản thỉnh nguyện. Sau khi phỏng vấn vài người, anh ta đăng một bài khá dài với nhan đề “Angry words over East Asian seas” (Những chữ giận dữ trên Biển Đông).



Hình 2: Bản đồ lưỡi bò 9 đoạn của China năm 2011. [Nguồn: Tập san Nature]


Bài viết mô tả cách những tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông bắt đầu đi vào các trang báo khoa học. Nature ghi nhận chính lá thư của 57 người Việt Nam và thuật lại lời phàn nàn rằng việc đưa những bản đồ như thế vào thư văn khoa học (scientific literature) có thể biến các tập san khoa học thành phương tiện để hợp thức hoá một yêu sách đơn phương.

Trong bài đó, Nature cũng hỏi ý kiến tôi. Tôi nói rằng bản đồ trong một bài báo khoa học phải được xem như dữ liệu khoa học và phải được kiểm chứng trước khi xuất bản.

Và tôi nói một câu mà đến nay, 15 năm sau, tôi vẫn nghĩ là đúng:

“The publication of such a map represents an abuse of science.” Tức là: Việc công bố một bản đồ như thế là một sự lạm dụng khoa học.

Điều đáng chú ý là Nature lúc đó đã tìm hiểu tại sao các tác giả Trung Quốc lại đưa những đường này vào bản đồ.

Một tác giả trả lời rằng biểu đồ đó là do yêu cầu của chánh phủ Trung Quốc (“is requested by the Chinese government”). Một tác giả khác giải thích rằng họ phải làm như vậy vì phải tuân theo luật pháp Trung Quốc.

Như vậy, ít nhất trong những trường hợp được Nature điều tra năm 2011, đây không đơn giản là một lựa chọn ngẫu nhiên về cách vẽ bản đồ.


Nature cũng lên tiếng

Cùng ngày với bài báo của Cyranoski, ban biên tập Nature đăng một xã luận nhan đề “Uncharted territory”.

Thông điệp của bài xã luận rất rõ: những bản đồ nhằm thúc đẩy các yêu sách lãnh thổ đang tranh chấp không có chỗ trong các bài báo khoa học.

Nature viết rằng một số bản đồ trong các bài của các tác giả Trung Quốc có đường đứt đoạn bao quanh gần như toàn bộ Biển Đông, trong khi đường này thường chẳng liên quan gì đến nội dung khoa học của bài báo. Ban biên tập gọi việc đưa đường đó vào bản đồ là một tuyên bố mang tính chánh trị chứ không phải một tuyên bố khoa học.

Quan điểm của Nature khi đó là rất hợp lí: nếu một vùng lãnh thổ đang có tranh chấp và bản đồ thật sự cần thiết cho nghiên cứu, journal có thể ghi rõ rằng khu vực đó “under dispute” (còn tranh chấp). Nhưng nếu yêu sách đó chẳng liên quan gì đến nội dung nghiên cứu thì tốt nhất đừng đưa nó vào.


Từ 9 đoạn thành 10 đoạn


Năm 2011 chúng ta nói về “đường 9 đoạn”, thường được gọi là “đường lưỡi bò”.

Nhưng câu chuyện đã thay đổi.

Ngày 28/8/2023, Bộ Tài nguyên Trung Quốc công bố phiên bản “standard map” năm 2023. Ba ngày sau, trong cuộc họp báo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Reuters đặt một câu hỏi rất cụ thể: tại sao bản đồ năm 2023 lại có 10 đoạn, trong khi bản đồ Trung Quốc gửi Liên Hiệp Quốc năm 2009 có 9 đoạn?

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc không phủ nhận sự khác biệt đó, mà nói rằng các cơ quan hữu trách Trung Quốc thường xuyên công bố các “standard maps” và kêu gọi các nước nhìn vấn đề một cách “objective and rational”. Reuters cũng nêu rõ rằng Mã Lai, Phi Luật Tân và Ấn Độ đã phản đối bản đồ mới.

Chính trong cuộc họp báo chánh thức của Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 31/8/2023, câu hỏi của Reuters đã mô tả bản đồ mới là “a 10-dash line in the South China Sea”.

Điều làm tôi chú ý hôm nay là: cái bản đồ 10 đoạn đó bây giờ lại xuất hiện trong một bài báo khoa học.

Mười lăm năm trước là 9 đoạn. Hôm nay là 10.


Tại sao chuyện này đáng quan tâm?


Khi nói về chuyện này, một bạn có học và ‘khoa bảng’ nhún vai nói: “đó chỉ là một đường nhỏ trên một tấm bản đồ. Có gì đáng quan tâm?”

Trời ơi! Thờ ơ đến vậy là cùng.

Theo tôi, chính vì nó nhỏ nên càng dễ bị bỏ qua.

Một bản đồ trong bài báo khoa học không phải là vật trang trí; nó là một phần của chứng từ khoa học (scientific record). Nó được lưu trữ, tải xuống, trích dẫn, sao chép sang các bài khác, dùng trong bài giảng, tổng quan, và cơ sở dữ liệu.

Nếu một hình ảnh được lặp đi lặp lại đủ nhiều lần trong những tài liệu có uy tín khoa học, người đọc dần có thể tiếp nhận nó như một dữ kiện địa lí bình thường.

Đó là điều tôi gọi là sự bình thường hoá bằng sự lặp lại.

Người đọc một bài về khí hậu, nông nghiệp, kĩ thuật, hay y khoa thường không quan tâm đến tranh chấp Biển Đông. Họ nhìn bản đồ trong vài giây rồi chuyển sang phần kết quả. Chuyên gia bình duyệt cũng vậy. Editor cũng vậy.

Một đường đứt đoạn rất dễ lọt qua bình duyệt vì nó không phải là trọng tâm khoa học của bài báo. Nhưng sau hàng trăm hay hàng ngàn lần xuất hiện, một yêu sách đang bị tranh chấp có thể bắt đầu mang dáng vẻ của một đường biên địa lí đã được mọi người chấp nhận.


Vấn đề pháp lí không đơn giản

Năm 2016, Toà Trọng tài được thành lập theo UNCLOS trong vụ Phi Luật Tân kiện Trung Quốc đã xem xét trực tiếp vấn đề “nine-dash line” (bản đồ 9 đoạn).

Phán quyết cần được mô tả chính xác. Toà không phán quyết về chủ quyền đối với các đảo, cũng không phân định biên giới biển giữa các quốc gia. Nhưng Toà kết luận rằng những yêu sách của Trung Quốc về “historic rights”, chủ quyền tài nguyên và quyền tài phán trong các vùng biển nằm trong đường 9 đoạn không có hiệu lực pháp lí trong phạm vi chúng vượt quá các quyền mà UNCLOS cho phép.

Đó là một phân biệt quan trọng. Vì vậy, việc trình bày đường 9 đoạn, hay biến thể 10 đoạn của nó, như thể đó là một đường biên lãnh thổ bình thường trong một figure khoa học là rất dễ gây hiểu lầm.


Vấn đề khoa học

Tôi nghĩ nên tách hai chuyện. Một chuyện là tranh chấp chủ quyền và quyền tài phán trên Biển Đông. Đó là vấn đề của luật quốc tế, lịch sử và quan hệ giữa các quốc gia.

Chuyện thứ hai là tiêu chuẩn của công bố khoa học. Ở đây, nguyên tắc có thể rất đơn giản: Một yêu sách lãnh thổ đang bị tranh chấp không nên được trình bày như một dữ kiện địa lí đã được xác lập, đặc biệt khi nó hoàn toàn không liên quan đến câu hỏi nghiên cứu.

Nếu nghiên cứu thật sự liên quan đến một khu vực đang tranh chấp, tác giả có thể trình bày bản đồ và ghi rõ tình trạng tranh chấp. Nhưng nếu một bài về kĩ thuật, hay y học, hay bất cứ lãnh vực nào khác chẳng cần đến đường biên ấy, tại sao nó lại có mặt? Đây chính là câu hỏi mà biên tập và chuyên gia bình duyệt nên đặt ra.


Hãy nhìn kĩ những tấm bản đồ

Mười lăm năm trước, sau khi chúng tôi lên tiếng, Nature và Science đều phải suy nghĩ lại về cách xử lí các bản đồ có yêu sách lãnh thổ. Nature công khai nói rằng các tác giả nên “depoliticize” bài báo của mình và tránh những chỉ dấu bản đồ đang gây tranh chấp nếu chúng không cần thiết cho khoa học.

Science khi đó cũng tuyên bố rằng tập san không có lập trường về các yêu sách tài phán, đồng thời xem xét lại quy trình tiếp nhận bản đồ để tránh tạo cảm tưởng rằng journal xác nhận một bên nào trong tranh chấp. Điều này được Nature thuật lại trong bài của Cyranoski.

Nhưng rõ ràng vấn đề chưa biến mất.

Vì vậy, tôi muốn nhắn với những đồng nghiệp đang làm biên tập hay chuyên gia bình duyệt cho các tập san quốc tế:

Khi thấy một bản đồ Trung Quốc, Biển Đông hay khu vực Đông Nam Á trong bản thảo, hãy dành thêm vài giây để nhìn thật kĩ.

Hãy hỏi ba câu:

(a) Đường này có cần thiết cho nội dung khoa học không?

(b) Nó là một đường biên giới được quốc tế công nhận hay một yêu sách đang bị tranh chấp?

(c) Nếu không liên quan đến nghiên cứu, tại sao nó lại có mặt trong bài báo?

Bình duyệt thường tập trung vào ý tưởng, phương pháp, và diễn giải. Có lẽ chúng ta cũng cần để ý đến những chi tiết tưởng như rất nhỏ trên bản đồ. Bởi một đường nhỏ trong một bài báo có thể là một tuyên bố về chủ quyền được đưa vào chứng từ khoa học mà phần lớn người đọc không hề hay biết.

Năm 2011, tôi đã cùng nhiều đồng nghiệp lên tiếng về chuyện này. Khi Nature hỏi ý kiến, tôi nói rằng việc công bố những bản đồ như thế có thể trở thành một sự lạm dụng khoa học.

Mười lăm năm sau, tôi vẫn giữ quan điểm đó.

Tôi chỉ không ngờ rằng năm 2026 mình lại phải viết về nó thêm một lần nữa. Ngày trước là 9 đoạn, hôm nay lại tuỳ tiện thành 10 đoạn.

Chính sự thay đổi tuỳ tiện ấy cũng cho thấy đây không phải là một đường biên được xác lập trên cơ sở khoa học, địa lí hay pháp lí rõ ràng, mà là một yêu sách được điều chỉnh theo chủ ý chánh trị.


Nguyễn Văn Tuấn 
Sydney, ngày 5 tháng 10, 2026 

________________

Tài liệu tham khảo

Bản tiếng Anh: https://tuann.substack.com/p/fifteen-years-on-the-cows-tongue
Tài liệu tham khảo

Cyranoski D. Angry words over East Asian seas. Nature. 2011;478:293–294. Published 19 October 2011. DOI: 10.1038/478293a. Nature: Angry words over East Asian seas.

Uncharted territory. Nature. 2011;478:285. Editorial, 19 October 2011. DOI: 10.1038/478285a. Nature: Uncharted territory/

Permanent Court of Arbitration. The South China Sea Arbitration, The Republic of the Philippines v. The People’s Republic of China. Award of 12 July 2016. Permanent Court of Arbitration: Full Award.

Ministry of Foreign Affairs of the People’s Republic of China. Foreign Ministry Spokesperson Wang Wenbin’s Regular Press Conference on August 31, 2023. Phần hỏi đáp của Reuters đề cập trực tiếp đến “10-dash line”. Chinese Foreign Ministry, 31 August 2023

Boston Political Review. China’s New Map: The 10-Dash Line. 22 December 2023. Boston Political Review: China’s New Map — The 10-Dash Line

*

"Con ngựa thành Troy" trong khoa học

Nghĩ lại mới thấy cách mà Tàu dùng công bố khoa học để áp đặt bản đồ 10 đoạn lên thế giới, nó giống như mưu kế kiểu “Con Ngựa Thành Troy”.

Con Ngựa Thành Troy thời xưa

Trong truyền thuyết Hi Lạp cổ đại, quân Hi Lạp vây thành Troy suốt nhiều năm mà không thể phá được thành. Cuối cùng, họ nghĩ ra một kế mà sau này được biết đến là “Trojan Horse” hay “Con Ngựa Thành Troy”.

Họ làm một con ngựa gỗ khổng lồ, để lại bên ngoài thành Troy rồi giả vờ rút quân. Người Troy tưởng rằng quân Hi Lạp đã bỏ cuộc và con ngựa đó là một chiến lợi phẩm. Bất chấp những lời cảnh báo, họ kéo con ngựa vào trong thành.

Đêm xuống, khi cả thành đang ngủ, những chiến binh Hi Lạp ẩn bên trong con ngựa bước ra, mở cổng thành cho quân mình trở lại. Troy thất thủ.

Vậy là từ câu chuyện đó, thuật ngữ “Trojan Horse” hay “Con Ngựa Thành Troy” trở thành một ẩn dụ. Đó là cách nói về cho một thứ tưởng như vô hại được đưa vào bên trong một hệ thống, nhưng mang theo một mục đích hoàn toàn khác.

Con Ngựa Thành Troy. 

Con Ngựa Thành Troy thời nay: công bố khoa học

Hơn 3000 năm sau câu chuyện đó, “Con Ngựa Thành Troy” không cần phải làm bằng gỗ nữa; nó được biến thành những bài báo khoa học.

Câu chuyện trên cho thấy thành Troy thất thủ không phải vì tường thành dở; nó thất thủ vì con ngựa gỗ đã đưa qua được cái cổng thành.

Hơn 15 năm qua, Trung Quốc đã dùng công bố khoa học như con ngựa Thành Troy để áp đặt cái bản đồ lưỡi bò 9-10 đoạn.

Nhà cầm quyền Trung Quốc thừa biết rằng một yêu sách lãnh thổ nếu được tuyên bố công khai sẽ lập tức bị phản đối. Nhưng khi cùng yêu sách đó xuất hiện dưới dạng vài nét đứt đoạn trên một “figure” trong các bài báo khoa học về kĩ thuật, khí hậu, nông nghiệp, hay y khoa, thì các editor và chuyên gia bình duyệt (reviewer) có thể không để ý, lướt qua, và phần lớn độc giả càng không có lí do để chú ý.

Rồi bài báo được xuất bản. Bản đồ được lưu trữ, tải xuống, trích dẫn, sao chép sang những bài khác, đưa vào bài giảng và cơ sở dữ liệu. Qua thời gian, một yêu sách đang bị tranh chấp có thể dần mang dáng vẻ của một dữ kiện địa lí đã được khoa học chấp nhận!

Bản đồ lưỡi bò 10 đoạn do nhà cầm quyền China tung ra vào năm 2023 (hình của BBC) và bị phản đối dữ dội. Họ cố gắng chèn bản đồ này vào những bài báo khoa học. 

Làm gì khi thấy bản đồ 10 đoạn?

Con ngựa Thành Troy nó có hiệu quả vì người ta không nhìn thấy những người lính mà nó mang theo. Nó đánh lừa được sự thờ ơ của cư dân trong Thành Troy.  

Tương tự, một tấm bản đồ cũng vậy không tuyên bố rằng “Đây là một tuyên bố chủ quyền”; nó chỉ xuất hiện như một phần của bài báo khoa học. Im lặng và quen mắt. Nó lợi dụng sự thờ ơ của dân khoa học.  

Vì vậy, nếu bạn là editor hay reviewer, khi gặp một bản đồ có Biển Đông hoặc khu vực Đông Nam Á, hãy dành thêm vài giây để nhìn kĩ nó. Câu hỏi cần đặt ra rất đơn giản: đường này có thực sự cần thiết cho nội dung khoa học của bài báo hay không?

Nếu không, tại sao nó lại có mặt? Editor và reviewer không cần phải giải quyết tranh chấp Biển Đông, cũng không cần đứng về phía quốc gia nào. Họ chỉ cần bảo vệ một nguyên tắc căn bản của công bố khoa học: một yêu sách lãnh thổ đang bị tranh chấp không nên được trình bày như một dữ kiện địa lí đã được xác lập, đặc biệt khi nó không liên quan đến nghiên cứu.

Người dân thành Troy đã phạm sai lầm khi tự kéo con ngựa qua cổng. Trong khoa học, các editor, chuyên gia bình duyệt và độc giả chính là cái cổng đó.

Bài liên quan: https://nguyenvantuan.info/2026/10/06/duong-luoi-bo-van-len-vao-khoa-hoc-15-nam-sau/