Thứ Bảy, 14 tháng 1, 2017

TIBETAN SPRINGTIME AND THE TALE OF THE MAJOR RIVERS IN ASIA

To the Friends of the Mekong

NGÔ THẾ VINH

If Tibet dries, Asia dies
[www.tibetanwomen.org]

 Picture 1: The Dalai Lama and the Third Pole of the World
[source: http://www.activeremedy.org]

THE THIRD POLE OF THE WORLD 

About three million years ago, Tibet still lied at the bottom of the Tethys sea, a vast expanse of water that covered the landmass of Asia and India. A violent collision between pre-continental Gondwanaland and Laurasia caused a massive earthquake that pushed the area that is present day India northward. An entirely new geological formation emerged from this process: most notably the Himalayan chains and Tibetan High Plateau.

Such a geological history put Tibet at a high elevation of 3,500 to 5,000 m and understandably it is hailed as the "Snow country ", “rooftop of the world”, or "the Third Pole" – the other two being the North and South Poles. With an area of more than one million km2, almost as large as Western Europe, this country is isolated from the outside world on three sides by inaccessible mountain ranges: the Himalayans to the south, Karakoram to the west, Kunlun and Tangla to the north while in the east, it is intersected by low-rising mountain ranges and deep valleys sloping gently toward the Chinese borders adjoining the Sichuan and Yunnan Provinces. [Picture 2]The northwest region of Tibet is a sparsely inhabited no-man’s-land stretching for over 1,200 kilometers in a west-east direction. Further south, nomads roam the mountains and steppes with their herds of sheep, goats, and Yaks. Going east, one arrives at the city of Kham and in the northeast is the city of Amdo, the birthplace of the 14th Dalai Lama. It is also this country’s most prosperous and populated region. Further south, the climate becomes milder and the Tsangpo River along with its many tributaries bring their life-giving water to the local inhabitants.

The Tibetan peasants mainly plant wheat and potatoes as the secondary crop. Due to irregular weather changes, the local harvests suffer from constant damages caused by hails and frost. As a result, the Tibetans rely on animal husbandry of Yaks, sheep, goats, and chickens for a more reliable food source. The Tibetans prefer to eat roasted wheat flour called Tsampa, their daily staple. In Tibet one can find the perfect image of the steppes, high mountains, deep valleys and a sky that normally looks the clear blue color of jade. Up to the end of the 19th century, the lifestyle of the Tibetans remained unchanged from what it was for thousands of years.

MÙA XUÂN TÂY TẠNG VÀ CÂU CHUYỆN NHỮNG DÒNG SÔNG

Gửi Nhóm Bạn Cửu Long 

NGÔ THẾ VINH

If Tibet dries, Asia dies
Nếu Tây Tạng khô hạn, Châu Á chết
[www.tibetanwomen.org]

 Hình 1: Đức Dalai Lama và Cực Thứ Ba của Trái Đất
[nguồn: http://www.activeremedy.org] 

CỰC THỨ BA CỦA TRÁI ĐẤT

Khoảng ba trăm triệu năm trước, Tây Tạng còn nằm dưới đáy biển Tethys nguyên là một đại dương mênh mông bao trùm cả diện tích Châu Á và Ấn Độ. Do hành trình va chạm dữ dội của hai khối tiền lục địa Gondwanaland và Laurasia tạo nên cơn địa chấn với sức ép khổng lồ từ khối đất Ấn Độ dồn lên phía bắc tạo thành dãy Hy Mã Lạp Sơn và Cao nguyên Tây Tạng. 

Với lịch sử địa chất ấy, Tây Tạng là vùng đất cao từ 3500 tới 5000 m – được mệnh danh là "xứ tuyết", “nóc của trái đất”, hay "Cực Thứ Ba / Third Pole" -- hai cực kia là Bắc Cực và Nam Cực. Tây Tạng với diện tích hơn một triệu km2 gần bằng Tây Âu nhưng cô lập với thế giới bên ngoài bởi ba bề núi non hiểm trở: phía nam là dãy Hy Mã Lạp Sơn, phía tây là rặng Karakoram, phía bắc là các rặng Kunlun và Tangla; riêng phía đông cũng bị cắt khoảng bởi các dãy núi không cao và lũng sâu và thoải dần xuống tới biên giới Trung Hoa, ráp gianh với hai tỉnh Tứ Xuyên và Vân Nam.

Phía tây bắc, Tây Tạng là một vùng đất hoang đông giá, gần như không người no-man’s-land trải dài hơn 1200 km từ tây sang đông. Phía nam là vùng núi non với thảo nguyên, nơi sống của dân du mục với các đàn cừu dê và những con bò Yaks.  Phía đông là tỉnh Kham và đông bắc là tỉnh Amdo (quê hương của Đức Dalai Lama thứ 14) là vùng trù phú và đông dân nhất. Thứ đến là vùng đất phía nam khí hậu bớt khắc nghiệt, nơi có con Sông Yarlung Tsangpo với những phụ lưu như một mạch sống.
Người nông dân Tây Tạng chủ yếu trồng lúa mạch và khoai tây là hoa màu phụ. Khí hậu thay đổi thất thường như mưa đá, đông giá nên mùa màng luôn luôn bị hư hại. Nguồn thực phẩm ổn định hơn là nuôi gia súc ngoài đàn bò Yaks còn có trừu, dê và gà để lấy trứng. Tsampa làm từ bột lúa mạch sấy là món ăn thường nhật của người Tây Tạng. Quốc gia Tây Tạng là hình ảnh mênh mông của những thảo nguyên với núi cao và lũng sâu, bầu trời thường thì trong xanh như ngọc. Cho tới cuối thế kỷ 19, nếp sống của họ vẫn vậy như từ hàng ngàn năm trước.

BÀI THƠ VÕ PHIẾN NĂM 2000

Thân tặng
anh chị Ngô Thế Vinh  


Thoạt tiên nhà ấy nhà ai?
Dù sao, hai mươi năm ta đã ở
Quen lối thông ra các buổi mai
Quen ngõ vào buổi tối
Cơn vui sân trước
Nỗi buồn vườn sau
Giấc chiêm bao ở buồng này
Trận cãi nhau trong phòng nọ...
Nước mắt nụ cười vương vãi đó đây
Sống xuề xoà, dấu vết tung hê bừa bãi
*
Rồi đây, nhà này sẽ... nhà ai?
Ai ra vào mỗi tối mỗi ban mai?
Võ Phiến
Los Angeles, tháng 5 năm 2000


Thứ Ba, 3 tháng 1, 2017

NGUYỄN-XUÂN HOÀNG VÀ MÙA THU NHẬT BẢN



Hình 1: Nguyễn-Xuân Hoàng, photo by Trần Cao Lĩnh

Nếu bảo qua tuổi 70 xưa nay là hiếm, thì Nguyễn-Xuân Hoàng sinh năm 1937 cũng đã bước qua tuổi 77, nhưng đó là ý niệm tuổi tác của thế kỷ trước. Sang đến thế kỷ 21, với tiến bộ của y khoa, qua tuổi 80 nay cũng không còn là hiếm. Quen được Nguyễn-Xuân Hoàng trong hoàn cảnh nào thì tôi không nhớ, nhưng đó là một tình bạn khá lâu năm. Khoảng giữa thập niên 1960-1970 Nguyễn-Xuân Hoàng đã cùng với Huỳnh Phan Anh, Nguyễn Đình Toàn, Đặng Phùng Quân, Nguyễn Nhật Duật và Nguyễn Quốc Trụ chủ trương nhà xuất bản Đêm Trắng. Họ đều ở lứa tuổi trên dưới 30, sức sáng tác đang sung mãn với phong cách riêng mỗi người, được coi như là nhóm “Tiểu Thuyết Mới”, với quán La Pagode như một điểm hẹn sinh hoạt. Và tên tuổi mỗi người trong nhóm, sau này đều trở thành nhân dáng những nhân vật tiểu thuyết của Nguyễn-Xuân Hoàng.

Chủ Nhật, 11 tháng 12, 2016

HÀNH TRÌNH ĐẾN TỰ DO NHÀ VĂN THUYỀN NHÂN MAI THẢO

"Có lẽ một ngày nào đó Việt Nam sẽ tự do và tôi có thể trở về. Tôi đang hạnh phúc ở đây nhưng nội tâm thì rất buồn bã. Buồn cho dân tộc tôi. Tôi không biết liệu chúng tôi có còn một tương lai. Xa rời quê hương, thật khó mà duy trì truyền thống của chúng tôi. Chúng tôi cảm thấy như bị đánh mất phần hồn."  Đã 36 năm kể từ ngày Mai Thảo trả lời cuộc phỏng vấn của Jane Katz 7.10.1980, hai năm sau ngày anh đặt chân tới Mỹ và cũng đã 18 năm kể từ ngày anh mất: Việt Nam vẫn chưa có tự do và thân xác anh thì nay đã vùi nông trên một lục địa mới rất xa với một nơi được gọi là quê nhà.  

NGÔ THẾ VINH
Hình 1: Mai Thảo và ký họa của Tạ Tỵ 
[nguồn:E.E - Emprunct Empreinte]

Thứ Năm, 17 tháng 11, 2016

THÁNG BA GÃY SÚNG MỘT CAO XUÂN HUY KHÁC


LTS. Nhà văn Cao Xuân Huy mất ngày 12 tháng 11 năm 2010; vậy mà cũng đã 6 năm rồi. Sau đây là bài viết kết hợp của Ngô Thế Vinh, Nguyễn Xuân Hoàng, Trịnh Y Thư để tưởng niệm tác giả Tháng Ba Gãy Súng, nhân ngày giỗ thứ 6 của Anh. 

NGÔ THẾ VINH

 Hình 1: Cao Xuân Huy, đời thường
[nguồn: tư liệu Trịnh Y Thư]

TIỂU SỬ CAO XUÂN HUY

09-1947 năm sinh, quê nội Bắc Ninh, quê ngoại Hà Nam, Bắc Việt
10-1954 di cư vào Nam với mẹ
02-1968 đi lính Thuỷ Quân Lục Chiến, VNCH.
03-1975 bị bắt làm tù binh
09-1979 ra tù.
12-1982 vượt biên.
10-1983 đến Mỹ.
1984 định cư tại Nam California.
2005 chủ biên tạp chí Văn Học tới 04-2008
11-2010 mất tại Lake Forest, Nam California 


Tác phẩm:
Tháng Ba Gãy Súng, 1985
Vài Mẩu Chuyện, 2010


Thứ Sáu, 4 tháng 11, 2016

PAK BENG - THE THIRD DOMINO IN THE SERIES OF MAINSTREAM DAMS ON THE LOWER MEKONG IN LAOS

To the Friends of the Mekong
and Vietnam National Mekong Committee 

On a visit to the Asian Institute of Technology AIT on 10-15-2012 to inspect the mockup of the Xayaburi Hydropower Dam, Mr. Viraphonh Viravong, Deputy Minister of Energy and Mines of Laos, the “brain” behind all development projects for hydropower dams in Laos asserted: “There is no question of Lao PDR not developing its hydropower potential. The only question is how to do it sustainably.” (5)


ANOTHER EARTH- SHAKING NEWS

Theo Lao News Agency 14/07//2016: construction works on the hydropower dam Pak Beng are scheduled to start in 2017. 

According to Mr. Viraphonh Viravong, Deputy Minister of Energy and Mines of Laos, Pak Beng is one of the five hydropower dam projects on the mainstream to be built in North Laos in the district of Pak Beng, Oudomsay Province.

Mister Daovong Phonekeo, Director General of the Lao Energy Policy and Planning Department, stated that Pak Beng is a run-of-river dam located upstream, 14 km from the center of Pak Beng District. With an estimated output of 912 MW it has an average projected production of 4,775 GWh per year.