Chủ Nhật, 13 tháng 2, 2022

VIỄN CẢNH 2022: TUNG HOÀNH VỚI SÔNG CỜ ĐỎ: TRUNG QUỐC ĐANG VẮT KIỆT NGUỒN NƯỚC CỦA CHÂU Á

Dẫn Nhập _Các dân tộc sống trên lục địa Châu Á ở hạ lưu các dòng sông từ Tây Tạng và Trung Quốc chảy xuống, trên 1,6 tỉ người này đã phải gánh chịu hết cả thiệt hại kinh tế nông nghiệp, ngư nghiệp và môi trường các hạ vực đã bị thoái hóa dần dần suốt nhiều thập niên qua trong khi Trung Quốc hưởng hết ích lợi nhờ thủy điện vì trên thượng nguồn họ xây hàng trăm con đập, tàng trữ hàng trăm tỉ mét khối nước, giam hãm 90% phù sa và thay đổi toàn diện dòng chảy môi sinh trên toàn lưu vực. Nhưng tham vọng Trung Quốc chưa dừng lại, Trung Quốc đã bắt đầu xây một đại công trình mang tên Sông Cờ Đỏ, dài trên 6.180 km để hàng năm chuyển dòng lấy 60 tỉ mét khối nước ngay từ nguồn không cho xuống hạ lưu sông Mekong, Salween và Brahmaputra. Sông Cờ Đỏ của Trung Quốc là một mối đe doạ tiềm tàng to lớn, với khả năng gây ra tội ác cho nhân loại – imminent threat to humanity. Trung Quốc tránh không ký bất cứ một hiệp ước hợp tác sông ngòi quốc tế nào, để họ đơn phương thực hiện những tham vọng của mình. Không một siêu cường nào trên thế giới ngạo mạn khai thác dòng nước bất chấp cuộc sống của bao nhiêu triệu cư dân hạ lưu như thế.  Việt Ecology Foundation

Bắc Kinh có khả năng dùng “vũ khí nước” như một đòn ngoại giao bắt 25% dân số thế giới làm con tin / holding hostage. Khác với những hồ chứa đập thuỷ điện, vừa giữ nước vừa xả nước, Sông Cờ Đỏ là một chiến lược đổi dòng lấy nước – có nghĩa là 100% lượng nước này sẽ bị mất đi – không bao giờ được đền bù,  đối với các quốc gia hạ nguồn. [1]

Chủ Nhật, 9 tháng 1, 2022

100th ANNIVERSARY OF ARTIST PAINTER TẠ TỴ AND HIS SMALL DREAM FOR THE YEAR 2000

I often believe any ideology espoused in Vietnam is only transitory, the eternal Vietnam is the land all the Vietnamese people have built, that’s the Vietnam that will endure, Eternally!I keep on looking at the photo of the Mỹ Thuận Bridge and I feel extremely elated. So, finally, the Vietnamese people have been delivered from the nuisance of using the barge when crossing the riverWe are determined to go back to Vietnam without any idea of what awaits us in the days ahead. In any case, I want to find my final rest in Vietnam – the place where I was born and spent sixty years of my life!Tạ Tỵ  [letters to Ngô Thế Vinh dated 2.29. & 7.27. 2000]

Picture 1:left, Tạ Tỵ, 31 years old, on his return to the city after 4 years of fighting the French (Hanoi, 1952); center, Major Tạ Tỵ serving in the Republic of Vietnam’s Armed Forces; right, Tạ Tỵ in 2000. After 1975, he was sent to the reeducation camp for 6 years. In his memoir Đáy Địa Ngục / At the Bottom of Hell, he recounted the harsh days of incarceration and hard laborwhen food not enough to fill andhunger not enough to kill”; [source: family album of Tạ Tỵ, photo by Phạm Phú Minh, Đáy Địa Ngục, Nxb Thằng Mõ 1985]

ĐI TÌM CHÂN DUNG Y SĨ TIỀN TUYẾN NGHIÊM SỸ TUẤN VỚI THÔNG ĐIỆP MÙA XUÂN

Dẫn nhập – Chiến tranh, không phải là chấp nhận hiểm nguy, không phải là chấp nhận giao tranh. Ở một thời khắc nào đó, với người chiến binh, là sự chấp nhận thuần túy và giản đơn cái chết. La guerre, ce n’est pas l’acceptation du risque, ce n’est pas l’acceptation du combat. C’est, à certaines heures, pour le combattant, l’acceptation pure et simple de la mort.A. de Saint-Exupéry (Pilote de guerre)

Hình 1: trái, Di ảnh Y sĩ Trung úy Nghiêm Sỹ Tuấn, Y sĩ trưởng Tiểu đoàn 6 Nhảy Dù tử trận tại chiến trường Khe Sanh ngày 11/4/1968; phải, Chân dung Nghiêm Sỹ Tuấn qua nét vẽ của Y sĩ Đại úy Lê Văn Công, Quân Y Hiện Dịch khóa 15 YKSG, Virginia, USA 2018. [size 6 x 20” acrylic on canvas, sưu tập Ngô Thế Vinh]

Chủ Nhật, 19 tháng 12, 2021

DOHAMIDE GIẤC MƠ CHÀM VÀ BANGSA CHAMPA

Hình 1: từ trái, cây bút chuyên khảo văn minh Champa trên tạp chí Bách Khoa Dohamide, chủ nhiệm Bách Khoa Lê Ngộ Châu, Ngô Thế Vinh, nhà văn Võ Phiến. [hình chụp  1994 tại Little Saigon, tư liệu Ngô Thế Vinh]

TIỂU SỬ

Dohamide, người gốc Chăm, sinh năm 1934 tại làng Katambong, Châu Đốc (An Giang), có thêm ba bút hiệu nhưng ít được biết đến: Linh Phương, Châu Giang Tử, Châu Lang. Khi Dohamide có bài viết đầu tiên Người Chàm tại Việt Nam ngày nay” đăng trên tạp chí Bách Khoa năm 1962, Chủ nhiệm Lê Ngộ Châu đã giới thiệu anh với độc giả như sau: 

Thứ Sáu, 19 tháng 11, 2021

100 NĂM SINH HOẠ SĨ TẠ TỴ VÀ GIẤC MỘNG CON NĂM 2000

Tôi thường nghĩ, nước Việt Nam dù dưới chủ nghĩa nào cũng chỉ tạm thời, cái Vĩnh Viễn là mảnh đất do tất cả Dân Tộc dựng nên, cái đó mới tồn tại lâu dài, Vĩnh Viễn! Tôi nhìn mãi tấm hình chiếc cầu Mỹ Thuận, lòng thấy vui vô cùng. Thế là người Việt Nam thoát được cái cảnh “sang sông” phải lụy phà… Chúng tôi nhất quyết về Việt Nam dù không biết phía trước cái gì sẽ xảy ra cho mình. Nhưng dù sao, tôi cũng muốn an nghỉ ở Việt Nam nơi mình đã sinh ra và đã sống 60 năm trời!Tạ Tỵ [thư gửi Ngô Thế Vinh viết ngày 29.2 & 27.7.2000]

Hình 1: trái, Tạ Tỵ 31 tuổi, sau 4 năm theo kháng chiến chống Pháp và về thành (Hà Nội, 1952); giữa, Thiếu Tá Tạ Tỵ trong quân đội Việt Nam Cộng Hoà; phải, chân dung Tạ Tỵ năm 2000. Sau 1975, ông đã phải đi tù cải tạo 6 năm, hồi ký Đáy Địa Ngục ghi lại kinh nghiệm ông đã trải qua trong những năm tháng nghiệt ngã tù đày với lao động khổ sai “ăn không đủ no, đói không đủ chết”; [nguồn: album gia đình Tạ Tỵ, photo by Phạm Phú Minh, Đáy Địa Ngục, Nxb Thằng Mõ 1985]

Thứ Bảy, 13 tháng 11, 2021

VIETNAM – A CENTURY PAST NGUYỄN TƯỜNG BÁCH AND I

Foreword: Vietnam A Century Past, Nguyễn Tường Bách and I are the titles of two memoirs authored by Dr. Nguyễn Tường Bách and teacher Hứa Bảo Liên, his lifelong companion respectively. These two outstanding works record the romantic love between a young Vietnamese gentleman and a Chinese lady in Hanoi. The eventful politics of the country drew them apart until the day their paths again met in Kunming, Yunnan and united them in lasting matrimonial bliss that entailed much devotion and sacrifice – but more importantly, their lives reflect the history full of upheavals and vicissitudes of the Revolutions that engulfed both Vietnam and the Chinese mainland.

Picture 1: left, Dr. Nguyễn Tường Bách; right, teacher Hứa Bảo Liên during an interview with Lawyer Lâm Lễ Trinh, on 09.24.2005. [source: Little Saigon TV, Picture by Đinh Xuân Thái] [6]

BIOGRAPHY

Nguyễn Tường Bách saw life on March 26, 1916, at Cẩm Giàng a small district in Hải Dương Province. However, two generations prior, his ancestral family moved from Cẩm Phô Village, Điện Bàn district, Quảng Nam Province to the North. The Nguyễn Tường family had seven siblings: Nguyễn Tường Thuỵ, Nguyễn Tường Cẩm, Nguyễn Tường Tam – Nhất Linh, Nguyễn Tường Long – Hoàng Đạo, Nguyễn Thị Thế, Nguyễn Tường Lân – Thạch Lam, and Nguyễn Tường Bách – Viễn Sơn.